تالارها ثبت نام نظرسنجی جستجو موقعیت قوانین آخرین ارسالها   چت روم
شعر و ادبیات

اشعار ارزقی هروی

صفحه  صفحه 1 از 10:  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  پسین »  
#1 | Posted: 16 Nov 2017 00:53
درخواست تاپیک با عنوان قصاید ازرقی هروی رو دارم در تالار شعر و ادبیات .
تعداد ۶۶ قصیده



اَزرَقی هِرَوی شاعر ایرانی نیمهٔ دوم قرن پنجم هجری است که در دربار سلجوقیان در زادگاه خود هرات به‌سر می‌برد. ازرقی برخی از بهترین توصیف‌های طبیعت به زبان فارسی را سروده است.

شرف‌الزمان ابوالمحاسن زین‌الدین ابوبکر جعفر بن اسمعیل وراق هروی متخلص به ازرقی، درگذشتهٔ حدود ۴۶۵ هجری/۱۰۷۰ میلادی است. با شمس‌الدوله طغانشاه پسر الب‌ارسلان، حاکم خراسان معاصر بود و او را مدح کرد.

ازرقی به سبک خراسانی شعر می‌سرود و از او قصیدههای پراکنده‌ای به‌جا مانده که در دفتری فراهم آورده‌اند. گونه شعر او را طلیعه خروج از سبک خراسانی و زمینه برآمدن سبک عراقی به‌شمار آورده‌اند. سروده‌های ازرقی پرآرایه و زبان اشعارش دشوار است.

به گفته بدیع‌الزمان فروزانفر، ازرقی «در طریقه شعر گرد سبک عنصری می‌گردد و به جواب قصایدش نظر دارد ... از معانی علمی مخصوصا ریاضی شعرش خالی نیست»

گویا کتاب سندبادنامه یا قسمتی از آن را ازرقی به نظم درآورده است. دیوان این شاعر، بر اساس چند نسخه متأخر توسط سعید نفیسی تصحيح گرديده و در مرداد 1336 هجری از سوی کتابفروشی زوّار به چاپ رسیده است . دیوان مذکور مشتمل بر 67 قصیده و نُه قطعه و 108 رباعی ، مجموعاً در 2674 بیت با مقدمه‌ای شانزده صفحه‌ای درباره اوضاع ، احوال ، زندگی شاعر و ممدوحان وی و معرفی نسخ در دسترس مصحّح است . این دیوان در 113 صفحه ( و شانزده صفحه مقدمه) بدون ذکر نسخه بدل ، بر اساس پنج تذکره و شش نسخه خطی که اکثر این نسخ (‌ به غیر از نسخه‌ای از دیوان انوری مربوط به قرن نهم که در حاشیه آن از دیوان ازرقی نیز اشعاری آمده ) متعلق به قرن یازدهم به بعد است ( دو نسخه مکتوب به قرن یازدهم و دو نسخه هم متعلق به قرن سیزدهم هجری). در همان سال ، علی عبدالرسولی به خط خود دیوانی از این شاعر را بدون اشاره به نسخه یا نسخ در دسترس، در 131 صفحه متن و نُه صفحه مقدمه ، از سوی انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسانده است .
پیشینه

پدرش اسماعیل وراق هروی در طوس پیشهٔ وراقی (کتابفروشی) داشت (و همان کس است که به گفته نظامی عروضی فردوسی در فرار از غزنین به طوس در خانهٔ وی مخفی شد). از وی اشعاری اندک و استوار همچون مدح خواجه عبدالله انصاری باقی‌مانده است.

ازرقی بیشتر عمر خود را در هرات گذراند و قصیده‌های ازرقی غالباً در مدح دو تن از شاهزادگان سلجوقی است: یکی شمس‌الدوله طغانشاه و دیگری امیرانشاه بن قاورد.

ممدوح دیگری که ازرقی قصیده‌های شماره ۴۲ و ۵۲ در دیوان خود را در ستایش او سروده امیر سعدالملک ابوعلی حسن، امیر غور و غرجستان است.
     
#2 | Posted: 16 Nov 2017 16:04 | Edited By: rouzbehh
شماره ۱




چه جر مست اینکه هر ساعت زروی نیلگون دریا
زمین را سایبان بندد بپیش گنبد خضرا ؟

چو در بالا بود باشد بچشمش آب در پستی
چو در پستی بود باشد بکامش دود بر بالا

گهی از دامن دریا شود بر گوشۀ گردون
گهی از گوشۀ گردون رود زی دامن دریا

فلک کردار برخیزد ، کران پر اختر روشن
صدف کردار بر جوشد ،میان پر لؤلؤ لالا

زموج آسمان پهنا ، زچرخ چنبری گوهر
زچرخ چنبری گوهر ، زموج آسمان پهنا

بجای قطرهٔ باران هوا او را دهد لؤلؤ
بعرض لؤلؤ مکنون زمین او را دهد مینا

هوا از چهر او گردد بسان دیدهٔ شاهین
زمین از اشک او گردد بسان سینهٔ عنقا

سپاهش را برانگیزد ، بدریا برزند غارت
مصافش را بپیوندد ، بگردون بر ، کند غوغا

از ان غارت پدید آید هوا را افسر لؤلؤ
وزین غوغا بپوشاند زمین را صدرهٔ دیبا

معنبر گردد از چهرش بعینه پیکر گردون
منور گردد از چشمش بلؤلؤ جامۀ صحرا

همی گرید ازو گردون بسان دیدهٔ وامق
همی خندد ازو صحرا بسان چهرۀ عذرا

گهی گوهر برافشاند چو دست شاه گوهربخش
گهی آتش برانگیزد چو تیغ شاه در هیجا

تو گویی خدمتی سازد همی بر رسم نوروزی
ز شکل لؤلؤ عمان ، زنقش دیدۀ صنعا

خجسته شمس دولت را ، همایون کهف ملت را
مبارک زین ملت را ، طغانشه مفخر دنیا

جهانداریکه خشم او بخارا در زند آتش
شهنشاهی که تیغ او برآرد آتش از خارا

اگر طبعش گذر سازد بسوی بصره و طایف
و گر جودش گذر گیرد بسوی مکه و بطحا

شهی و شهد گرداند کشنده تخم در حنظل
زر و یاقوت گرداند خلنده خار در خرما

زتاب خشمش از عنبر بجوشد آتش سوزان
ببوی خلقش از آتش ببوید عنبر سارا

و گر از خلخ و یغما نه او را بند گانندی
جهان نشناسدی خلخ فلک نستایدی یغما

زمان با پایهٔ تختش نخواهد خاک را ساکن
جهان با گوشهٔ تاجش نداند چرخ را والا

طبایع داند این روشن : که اندر گردش گیتی
نیارد آسمان او را زگشت اختران همتا

دو چیز طرفه یا بدز و عدو در گردش و کوشش
کز و خالی نبینندش چو لفظ مقطع از مبدا

بسر در ، خنجر بر ان، چو جهل اندر سر نادان
بدل در ، ناوک پران ، چو دانش در دل دانا

الا ، یا پایهٔ تختت فرود پیکر ماهی
الا ، ای گوشۀ تاجت فراز گردش جوزا

اگر کسری و دارا را درین ایام ره بودی
شدی گنجور تو کسری ، بدی دربان تو دارا

اگر قیصر بروم اندرز خشمت بنگرد هیبت
و گر خاقان بچین اندر زنامت بشنود آوا

یکی خشم تو برگیرد بجای خنجر و نیزه
یگی نام تو بگزیند بجای خاتم و طغرا

منقش جامهٔ رنگین زحلش نوبهار آئین
منور لؤلؤی مکنون زشکلش مشتری سیما

زدست زایرت خیزد به از بغداد و از ششتر
زلفظ مادحت زاید به از عمان و از لحسا

ز دریا گر سخن رانی بدان منظور و آن آیین
زگردون گربر آشوبی بدان تیغ حلال آسا

از ان در قعر این ریزد چو لؤلؤ اختر روشن
وزین در صحن آن جوشد چو اختر لؤلؤ بیضا

چو در میدان بگردانی سنان در لشکری انبه
چو در کوشش بجنبانی عنان در گوشه ای تنها

اگر دیوانه ای شیدا بود با گرز تو عاقل
و گر آهسته ای بخرد شود با تیغ تو کانا

دل گر زت فرو کوبد سر آهستۀ بخرد
سر تیغت بپیراید دل دیوانة شیدا

سپاهت را چو بنمایی ره پیکارو کین جستن
زمین چون آسمان گردد زشخص دشمنان بالا

عنان اندر عنان بندند خیل صاعقه حمله
زمین از نعلشان ارقش ، سپهر از زخمشان زرقا

کمان سخت اگر گیرند پیش حملۀ دشمن
سبک دستی اگر جویند پیش لشکر اعدا

بزخم تیر بستانند نور از دیدۀ روشن
بنوک نیزه بگشایند آب از چشم نابینا

سپاه یکدل و یکتا چو در میدان بود جنگی
زمانه مر ترا خواهد سپاه یکدل و یکتا

چو در کوشش بیامیزند گردان کینه با کوشش
هم آورد تو در کوشش نیارد آسمان کوشا

بوقتی کز سر خنجر نمایی خصم را نکبت
نماند پیش اسب تو بمیدان تندر و نکبا

ز باد تیر پرانت بسوزد جان اهریمن
زتف تیغ برانت بجوشد مغز اژدرها

فرو سنبی دل دشمن بدان تیر شهاب آیین
بدرانی صف لشکر بدان تیغ فلک مانا

اگر جز وی زمهر تو ببر اندر کنی قسمت
و گر جزوی زحلم تو ببحر اندر کنی اجرا

چو گوهر ، لؤلؤ مکنون بخاک اندر شود پنهان
چو لؤلؤ ، گوهر رخشان بآب اندر شود پیدا

زبهر نظم مدح تو بمردم بر عزیز آمد
روان روشن بخرد ، زبان جاری گویا

زبان داند که نندیشد روان جز مهر تو بخرد
روان داند که نسراید زبان جز مدح تو زیبا

الا تا ناورد گیتی درستی رای بخرد را
نشان از چشمۀ حیوان و شکل از پیکر عنقا

بچم در مجلس شادی ، بکش در جام و در ساغر
زدست لاله رخساری فروغ لاله گون صهبا

بکام دل بخور نعمت،بمان جاوید در دولت
ببزم اندر بچم شادان ، بملک اندر بمان برنا
     
#3 | Posted: 4 Jun 2018 19:29





شماره ۲

بفرخی و سعادت بخواه جام شراب
که باز باغ برید از پرند سبز ثیاب

ز رنگ میغ و ز برگ شکوفه پنداری
زمین حواصل پوشید و آسمان سنجاب

بشاخ سوسن نازک قریب شد قمری
ز برگ گلبن چابک غریب گشت غراب

چو دست مردم غواص دست باد صبا
بباغ روشن گوهر دهد ز تیره سحاب

سکندرست صبا ، کز بیان تاریکی
به حد روشنی آورد گوهر نایاب

چو تر شود گل باغ از گلاب دیدۀ ابر
گل شکفته برون آرد از پرند نقاب

اگر گلاب زگل ساختند نیست عجب
عجب تر آنکه همی باغ گل کند ز گلاب

بهاری ابر سیه فام تند و پیچنده
به مار افعی ماند دهان پر آتش و آب

اگر زمرد صحرا نه نور داد بدو
زدیده ابر چرا بر زمین فشاند مذاب ؟

شگفت نیستکه از برف لاله ساخت زمین
که هست لاله چو شنگرف و برف چون سیماب

گمان بریکه زگل ارغوان خجالت یافت
بجای خوی زمسامش برون دمید شراب

به رنگ عنبر نا بست شاخ او بدرست
اگر شدست شرابش ببوی عنبر ناب

به قوت گل و سبزی زمین باغ اکنون
چو بخت خواجه عمید آمدست روشن و شاب

ابوالحسن علی بن محمد ، آنکه بدوست
بلند نعمت و بخت و ستوده حشمت و آب

خدایگانی ، آزاده ای ، که سیرت او
تمام ذات صیانت شدست و عین صواب

گر آب ابر بگیرد صدف بنام عدوش
خسک کند بگلودر چو لؤلؤ خوشاب

و گر عدوی وی اندر دو چشم شیر شود
دو دست مرگ در آید بچشم شیر چو خواب

ورا سجود برد نور جان افلاطون
بدان گهی که برد دست سوی کلک و کتاب

هزار عنصری آید کهین خیالی او
ز روی علم عروض و قوافی و القاب

ایا عمیدی کاعدای تو چشید ستند
ز تیغ مرگ سیاست ، زلفظ بخت عتاب

شعاع دیده آن کیمیای زر گردد
کجا خیال کف تو ببیند اندر خواب

بدست و طبع تو عین سخا و همت را
سبب نهاد ، تو گویی ، مسبب الاسباب

همی سخا و فعال ترا بلفظ فصیح
مدیح خواند نا بسته نطفه در اصلاب

ستارۀ عدوی تو زسهم و هیبت تو
گداز گیرد و او را لقب نهند شهاب

تو آن کسی که زبهر گزافه بخشیدن
زرسم خلق همی کم کنی رسوم حساب

مخالف تو ترا با خود ار قیاس کند
همی بقوت دریا نهد بخار سراب

مگر نداند کاندر فلک همی سازد
زخاک سم ستور تو مشتری محراب

تو گر بهمت خود چرخ را پیام دهی
زبان سعد دهد مر ترا ز چرخ جواب

گزافه داند با دولت تو کوشیدن
گزافه نیست بریدن ز ران شیر کباب

خدا یگانا ، جان رهی و طبع رهی
ز خلق عالم دارد به مدحت تو شتاب

شگفت نیست که چاکر عروس مدح ترا
به زیور سخن آراستست در هر باب

نه بنده کرد ، که تأثیر مدحتت کردست
که در معانی و لفظش خرد کند اعجاب

مدیح خویش تو گویی ، نه من همی گویم
ز ما نیاید جز سیرت ذوی الالباب

اثر فلک کند ، ار نه کجا پدید آید
تمامی فلک از خط زیج و اسطرلاب

ز راستی مدیح تو طبع مادح تو
بحاصل آرد یک بیت و صد هزار ثواب

همیشه تا ندرد پشه پشت و یال هزبر
همیشه تا نکند صعوه پر و بال عقاب

هزار سال بمان در مراد خویش رهین
موافقان بنعیم و مخالفان بعذاب



ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﯽ؟
ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺗﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮ
ﺗﻦ ﺗﻮ ﻋﯿﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ،
ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ!
     
#4 | Posted: 7 Jun 2018 17:27





شماره ۳

ای از کمال حسن تو جزوی در آفتاب
خطت کشیده دایرۀ شب بر آفتاب

زلف چو مشک ناب ترا بنده مشک ناب
روی چو آفتاب ترا چاکر آفتاب

آنجا که زلف تست همه یکسره شبست
و آنجا که روی تست همه یکسر آفتاب

باغیست چهرۀ تو که دارد بنفشه بار
سرویست قامت تو که دارد بر آفتاب

بر ماه مشک داری و بر سرو بوستان
در لاله نوش داری و در عنبر آفتاب

از چهره آفتابی و از روی شکری
بس شاهدست با شکرت همبر آفتاب

ار نایب سپهر نشد زلف تو چرا
در حلقه ماه دارد و در چنبر آفتاب ؟

خالیست بر رخ تو ، بنام ایزد ، آن چنانک
نارد همی بخویشتن از زیور آفتاب

گویی که نوک خامۀ دستور شهریار
ناگه ز مشک شب نقطی زد بر آفتاب

مخدوم ملک پرور ، صدر جهان که هست
در پیش بارگاهش خدمت گر آفتاب

سردار مجد دولت و دین کز برای فخر
دارد ز رای روشن او رهبر آفتاب

لشکر کشی که هستش لشکر گه آسمان
فرماندهی که هستش فرمان بر آفتاب

بر طالع قویش دعا گوی مشتری
بر طالع بهیش ثنا گستر آفتاب

کامل بذات اوست خرد پرور آدمی
فاخر ز جود اوست ثنا پرور آفتاب

بر منبری که خطبۀ مدحش ادا کنند
بوسد ز فخر پایۀ آن منبر آفتاب

زیبد زمانه را ز برای مدیح او
خامه شهاب و نقش شب و دفتر آفتاب

ای صاحبی که دایم بر آفتاب ملک
دارد ز رای روشن تو مفخر آفتاب

ای از محل چنانکه زهر آفریده جان
وی از شرف چنانکه زهر اختر افتاب

آنجا بود که رای تو باشد در آسمان
و آنجا نهد که پای تو باشد سر آفتاب

از گرد مو کب تو کشد سرمه حور عین
و ز ماه رایت تو کند افسر آفتاب

نام شب از صحیفۀ ایام بسترد
از رای تو اجازت یابد گر آفتاب

بر عزم آن که ریزد خون عدوی تو
هر روز بامداد کشد خنجر آفتاب

تا کیمیای خاک درت بر نیفکند
در ضمن هیچ کان ننهد گوهر آفتاب

سیمرغ صبح را ندهد مژدۀ صباح
تا نام تو نبیند بر شهیر آفتاب

چون تیغ نصرۀ تو بر آرد سر از نیام
گویی همی بر آید از خاور آفتاب

با بند گانت پای ندارند سرکشان
بر او سپاه شب چو کشد معجر آفتاب

آنجا که رزم جویی و لشکرکشی بفتح
در بحر خون نیابد بر معبر آفتاب

از تف و تاب خنجر مردان لشکرت
از سر کشد بشکل زنان چادر آفتاب

ای آفتاب دولت عالیت بی زوال
وی در ضمیر روشن تو مضمر آفتاب

ای چاکری جاه ترا لایق آسمان
وی بندگی رای ترا در خور آفتاب

بر شعر آفتاب که نبود برین نمط
خصمی کند هر آینه در محشر آفتاب

تا نوبهار سبز بود ، آسمان کبود
تا لاله سایه جوید و نیلوفر آفتاب

سر سبز باد ناصحت از دور آسمان
پژمرده لاله زار حسودت در آفتاب

در جشن آسمان صفتت ریخته نثار
ساقی ماهروی تو در ساغر آفتاب




ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﯽ؟
ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺗﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮ
ﺗﻦ ﺗﻮ ﻋﯿﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ،
ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ!
     
#5 | Posted: 7 Jun 2018 17:28





شماره ۴

بر سر دنیا فکند از نور چادر ماهتاب
تا جهان را کرد از ان چادر منور ماهتاب

مه در اوج نور خود در آسمان دامن کشان
میرود در وی گریبان بر زمین بر ماهتاب

جام های گازری آرد ز صندوق عدم
از برای خواب اندازد چو بستر ماهتاب

ماه سیمین ترگ را چون با کله دید ، از هوس
زان پریشان کرد دستار حود از سر ماهتاب

شب چو از ماهتاب سیمایی سلب پوشید گفت
آفرین باد آفرین باد آفرین بر ماهتاب

هست خورشید فلک شمعی که پروانه اش مهست
تا چه پروانه بود کورا بود پر ماهتاب ؟

پرده های نور فراشان شب آویختند
وانگه اندر هر یکی زان پرده مضمر ماهتاب

جان مشتاقان بجولان اندر آید از طرب
چون دهد زیب و جمال و زینت و فر ماهتاب

باغ دل چون نشکند همچون سخن زار یکه شد
از زمین تا آسمان چون سوسن تر ماهتاب

عاشقان گرم رو را تا به مقصد گاه عشق
هر شبی زی نور روحانیت رهبر ماهتاب

روح را از عالم روحانی آرد راحتی
شد ز روح نور بخشی روح پرور ماهتاب

تا جهانگیری کند چون خسرو سیارگان
بر سر خود می نهد از ماه افسر ماهتاب

من بگویم معنی روشن که تا دانند چیست
این جهان فتنه شکل و اندرو در ماهتاب

هست چون قاروره ای عالم ، پس آنگه چون پری
از فسون چرخ اندر وی مسخر ماهتاب

یا نه،چون حوریست از فردوس مه داده جمال
رزمه رزمه حله اش در بحر و در بر ماهتاب

امتزاج مشک و کافوری ز نور و سایه کرد
بر در کیخسرو ابن المظفر ماهتاب

بنگر آخر بر در عالیش هر شب تا بروز
از جبین با خاک در چون شد مجاور ماهتاب

گر ز رایش لمعه ای در خلقت مه آمدی
شب همه شب روز کردی تا بمحشر ماهتاب




ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﯽ؟
ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺗﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮ
ﺗﻦ ﺗﻮ ﻋﯿﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ،
ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ!
     
#6 | Posted: 7 Jun 2018 17:28





شماره ۵

در قناعت و توفیق دین و مذهب راست
بروزگار تو ، ای فخر کاینات ، کراست؟

برون ز راه تو هر راه کاندر آفاقست
غریق بیم و امید و اسیر روی و ریاست

فزایش سخن و نکتۀ بدیع تو را
عطاست ز ایزد و دانی که آن بزرگ عطاست

بگاه تنگدلی غمگسار پیرانست
گه فرا خروی باز مانع برناست

بلند نام تو ، ای روشن آفتاب خرد
چو آفتاب درخشان و چون خرد والاست

فروغ رای تو از نور جرم خورشیدست
خیال همت تو تاج تارک جوزاست

قضا بحسب دعای تو سوی خلق آید
مگر دعای تو اندازة نزول قضاست ؟

بژرف دریا مانی همی ، که بر جهلا
سیاست سخن تو سیاست دریاست

ز بیخ و شاخ بکندی ز بهر نصرة دین
هر آنچه بیخ ضلال و هر آنچه شاخ هواست

نه بر کشیدۀ جاه تو پست داند شد
نه اوفتادۀ زخم تو بر تواند خاست

تو مستجاب دعایی و هر که در ره تست
باعتقاد شناسم که مستجاب دعاست

اگر ببیخردی حاسدی سخن گوید
خرد پژوه شناسد که پایۀ تو کجاست

و گر کسی بسر خود شکر فرو ریزد
شگفت نیست که در هر سری دگر سوداست

سخن بدانش گویند ، پایگه گیرد
و گرنه طوطی و شارک چو آدمی گویاست

وگر چه جغد چو باز سپید صید کند
ز باز و جغد گه فال مرتبت پیداست

اگر بشکل و بصورت عدوت همچو تواست
ز روی عقل و بزرگی ز پایة تو جداست

بلی گیاه و زمرد برنگ یکدگرند
ولیک جنس ز مرد نه قدر جنس گیاست

یکی بتاج شهان در نشاندة شرفست
یکی بکام ستور اندرون ز بهر چراست

بزرگوارا ، ما نا طریق و سیرت من
نه بر مثال و طریق جماعت شعراست

ز بی فروغی بازار شعر خاطر من
از آنچه بود نیفزود وز فزوده نکاست

چو خواستار بود خاطرم سخن نارد
بدان مثال که خواننده در تواند خواست

همیشه تا بگرانی هوا نه جنس زمینست
همیشه تا بخفیفی زمین نه جنس هواست

بقات باد و مبادا جهان که بی تو بود
از آنکه سنت و دین را ببودن تو بقاست






ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﯽ؟
ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺗﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮ
ﺗﻦ ﺗﻮ ﻋﯿﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ،
ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ!
     
#7 | Posted: 28 Jun 2018 23:03





شماره ۶

رمضان موکب رفتن زره دور آراست
علم عید پدید آمد و غلغل برخاست

مرد میخوار نماینده بدستی مه نو
دست دیگر سوی ساقی که : می کهنه کجاست ؟

مطرب کاسد بی بیم بشادی همه شب (؟)
در سراییدن چنگست و در الحان نواست

نی و می هر دو بدور وی همی فخر کنند
بسرایی که دو فخرند کجا هر دو سزاست

نی همی گوید سلطان من امروز قویست
می همی گوید بازار من امروز رواست

در هوا جلوۀ کافور ریاحیست ز بس
طبع کافور ریاحی و دگر طبع زداست (؟)

در هوا برف چو از باد بر آشفته شود
گویی از ذرۀ سیمین بهوا در غوغاست

آتشی باید کافاق چنان افروزد
که تو پنداری خورشید کنون در جوزاست

لعل کانی و عقیقست چو آید بنشیب
مشک سارا و عبیرست چو اندر بالاست

پارة لعل کجا از سبکی پنداری
بدل آب زلال و دگر باد صباست

آنکه او جان نشاطست و هلاک حزنست
و آنکه معیار نژاد آمد و اکسیر سخاست

آنکه گر روبه ازو صد یک قطره بچشد
ظنش افتد که مرا بر جگر شیر چراست

راست خواهی بجهان فتنۀ این باده منم
گر جزین باید گفتن چه توان گفتن راست

عالمی فتنۀ این باده شد ستند کزو
صامت کسوت گردد بمروت کم و کاست ؟

خوردن باده خطا دانم ، لیکن بخورم
دور باد از من و از باده که گویند خطاست

هر زمان جامه و دستار بباید بخشید
هر زمان مجلس و خوان باز بباید آراست

سره آرند ازو رور بتان اند همی (؟)
ز انکه او سخت گران قدر بود بیش بهاست

باده را باید برنای نشاطی که بدو (؟)
گوید او را همۀ خلق که زیبا بوفاست

بوی نگرفته هنوز ، از تن و از جامۀ او
او بر آن طیع بود کین که زمن خواهد خواست ؟








ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﯽ؟
ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺗﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮ
ﺗﻦ ﺗﻮ ﻋﯿﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ،
ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ!
     
#8 | Posted: 28 Jun 2018 23:03





شماره ۷

یک نیمه عمر خویش ببیهودگی بباد
دادیم و ساعتی نشدیم از زمانه شاد

از گشت آسمانی و تقدیر ایزدی
برکس چنین نباشد و برکس چنین مباد

یا روزگار کینه کش از مرد دانشست
یا قسم من ز دانش من کمتر اوفتاد

وین طرفه تر کجا قدری وام کرده ام
از مردم بخیل سبک بار سگ نژاد

زان پیشتر که چشم بمالم ز خواب خوش
در خانه گیردم بتقاضا ز بامداد

چون کوه بیستون بنشیند بپیش من
برجای خواب تکیه کند همچو کیقباد

ناشسته روی و تیره نشینم به پیش او
پرخشم از و چو کودک بدفهم از اوستاد

گوید هر آنچه خواهد و من در سزای او
دارم بسی جواب و نیارم جواب داد

از کیسۀ دروغ نهم پیش ریش او
تاریخ شاهنامه و اخبار سندباد

چندان دروغ زشت فرو کوبمش بسر
تا چون کدو شود سر آن قلتبان ز باد

پس حجره را بروبم و پس خاک حجره را
بندازمش ز پس ، چو پی از در برون نهاد

هر چند مبغضست و بخیلست و ناکسست
حقست و داد ازوست گریزان منم ز داد

اینست حال بنده و صد ره ازین بتر
تدبیر حال بنده بساز ، ای یگانه راد










ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﯽ؟
ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺗﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮ
ﺗﻦ ﺗﻮ ﻋﯿﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ،
ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ!
     
#9 | Posted: 6 Jul 2018 11:45





شماره ۸

عروس ماه نوروزی چه کرد آن دانۀ گوهر؟
که نورش ماه تابان بود و سعدش زهرۀ ازهر

هزاران صورت رنگین نگاریده برو مانی
هزاران پیکر طبعی بر آورده از و آزر

بر آن هر صورتی رخشان ، زمشک لعلگون صدره
بر آن هر پیکری تابان ، زلعل مشکبوی افسر

کنون هر صورتی دارد ز رنگ زعفران جامه
کنون هر پیکری دارد ز شاخ کهربا زیور

شمال زرفشان هر روز طاوسان بستان را
نهد زرچوبه در منقار و مالد زعفران برپر

سپهسالار دریا را بر اسب باد پران بین
خدنگش نرگس مسکین سنانش برگ نیلوفر

شبه خفتان و در پیکان ، که از پرنده تیر او
پس از ششماه در کهسار شخها بینی از خون تر

فلک پیمای بحر آشوب عالم صحن انجم تگ
شبه خفتان در پیکان آتشبار بانگ آور

بروی چشمۀ خورشید هزمان تند بخروشد
سمک در دامن خفتان ، فلک در گوشة مغفر

نپاید دیر تا گردد ز مشک آلوده درع او
هوا پرسیم پرنده زمین پر زر بازی گر

چو باغ از نرگس مسکین فروزد شمع زنگاری
هوا پروانۀ سیمین فرو ریزد برو بی مر

تو گویی ذرۀ سیمین بزیر گنبد گردون
بیاشوبند هر ساعت همی بر رغم یک دیگر

دهان ابر لؤلؤ بیز عنبر سای هر ساعت
ز مینا بر کشد لؤلؤ بنیل اندر دمد عنبر

چو برگ عبهر از عنبر نماید چرخ بر صحرا
بچرخ اندر دمد صحرا ز سنبل دیدۀ عبهر

مصفا جوهری عالی که گیرد خاک از و صفوت
منقش جرم نورانی که گردد دهر ازو انور

شرارش شهپر طوطی زند بر پهلوی پروین
سرشکش دیدۀ شاهین نهد در چشم دو پیکر

گل و لاله است پنداری ز زر ساده و مرجان
دهان لاله از سیماب و روی گل زسیسنبر

شد آمد های او گویی همی عمدا فرو گیرد
نوا در پردۀ یاقوت و در انگشت خنیاگر

تو گویی چشمۀ خورشید ازین گردون نورانی
ز بهر خدمت خسرو فرستد بر زمین اختر

وزان هر اختر روشن که از گردون جدا گردد
ز فال فتح و فیروزی نشان آرد بهر محضر

خجسته شمس دولت را ، همایون زین ملت را
مبارک کهف امت را ، طغانشاه آیت مفخر

خداوندیکه گر خواهد بیک ساعت فرو بندد
خدنگش خانه بر خاقان سنانش قصر بر قیصر

تن اعدا بجان اندر نهان گردد ز بیم او
چنان کاندر فروغ می نهان گردد همی ساغر

ز اقبال وی اسکندر بدیدی چشمۀ حیوان
اگر جزوی ز رای او بدی در رای اسکندر

گر از بحر دو دست او بخار اندر هوا گیرد
ازین زرین شود گردون از ان سیمین شود کشور

ببوی خلقش ارخواهی کنی از آذر آذریون
بتاب خشمش ار خواهی ز آذریون کنی آذر

قدم بر آسمان بنهاد پای همتش روزی
ز جرم آسمان بگشاد در حین چشمۀ کوثر

الا یا نامور شاهی که پیش تخت و تاج تو
ثنا خواند همی انجم سجود آرد همی محور

چو در دریای دست تو بجنبد موج زرافشان
ستاره بادبان باید ، فلک کشتی ، زمین لنگر

خرد چون پیکری گردد ز بهر آنکه پیش تو
اشار تهای خدمت را بکار آید همی پیکر

جهان از تیغ تو ترسد چه ترس افتاد تیغت را ؟
که از مغز عدوی تو نیارد کرد بیرون سر

طبابع گر خبر یابد ز سهم جان ستان تو
مر آثار طبایع را عرض بگریزد از جوهر

ز بهر زخم و پریدن خدنگ دیده دوزت را
ز پر بیرون جهد پیکان ز پیکان سر برآرد پر

جهان گردر کفت بودی سخای تو بیک ساعت
ز آبش بر کشیدی در ، زخاکش بر فشاندی زر

زمین از زخم گرز تو همی خواهد که بگریزد
ولیکن راه او بسته است ازین گردون پهناور

هر آن گوهر کز آب و خاک پیدا شد ببخشیدی
کنون تدبیر آن داری کز آهن بر کشی گوهر

هر آن سر کان بتیغ تو زتن ، شاها، جدا گردد
تنش بیسر برانگیزند روز حشر در محشر

زجاه و همتت روزی دو معنی در سخن راندم
جهان دیدم درو مدغم فلک دیدم درو مضمر

در آن روزی کجا ختلی ، فعال ماه پیکررا
نهد بر دیدۀ جنگی زند بر سینۀ صفدر

بدانسان آتش پیکار در دلها برافروزد
که درع جوشن و خفتان شود بر سینه خاکستر

چو آتش نطفۀ بی جان زبهر کین برون آید
ز پشت مرد جوشن پوش بازو بین و با مغفر

زهاب چشمه را ماند زخون کشتگان صحرا
صفیر مرغ را ماند ز آواز یلان تندر

مبارزتر کسی ، شاها ، که مرزخم سنانش را
بهیجا آفرین خواند روان رستم و نوذر

چو بیند صورت خود را بتیغ اندر چنان داند
کز آهن مر نبردش را برون آید همی لشکر

تو آن شبرنگ تازی را بمیدان چون برانگیزی
عدو را روز بنوردی بدان تیغ بلا گستر

ز بیم خنجر و پیکان مبارز پیش زخم تو
نه بر بشناسد از پیکان نه سر بشناسد از خنجر

نبود آگاه اسکندر چوشد از حد تاریکی
که بر گوهر همی راند، نه بر خاک ، ادهم واشقر

اگر جز وی ز رای توچراغ راه او بودی
بدیدی در شب تاریک گام مور بر مرمر

وگر تخت سلیمان را همی صرصر خداوندا
کشید اندر هوا پران بامر داد ده داور

تو آتش طبع گردونی همی در زیر ران داری
که اندر دست او ابرست و اندر پای او صرصر

و گر خضر پیمبر را مباح آمد که بی کشتی
گذارد گام را بر موج در دریای بی معبر

تو از پولاد مینارنگ دریایی بکف داری
که صد دریای خون دارد روان در آب و در گوهر

و گر در قبض انگشتان همی پولاد چینی را
چو موم تفته بگسستی همی داود پیغمبر

نیابد رنج دست تو خیال دست تو شاها
ز گیتی بر کند ارکان ز گردون بگسلد چنبر

خداوندا ، همی خواهم که انقاس مدیحت را
شود مژگان من اقلام و گردد دیدگان اختر

باندک روزگار ، ای شه ، دو چیزم داد بخت تو
یکی لفظ خرد رتبت ،دوم طبع سخن گستر

مرا گر پیش ازین ، شاها ، بشعر اندر بسی بودی
معانی سست و نازیبا ، قوافی سرد و نا درخور

کنون بخت توام ، شاها ، همی تلقین کند نونو
معانی های چون لؤلؤ قوافیهای چون شکر

همی تا گنبد گردون نگیرد با زمین پستی
همی تا چشمۀ خورشید سر بر دارد از خاور

ولایت گیر و دشمن کش ، جهان پیمای و لشگر کش
نشاط افزای و شادی کن ، سخاوت ورز و ملکت خور

بمان چندان ، خداوندا ، که اندر گردش گردون
ز اخگر بردمد دریا ، زدریا بر جهد اخگر








ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﯽ؟
ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺗﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮ
ﺗﻦ ﺗﻮ ﻋﯿﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ،
ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ!
     
#10 | Posted: 6 Jul 2018 11:46




شماره ۹

بفال همایون و فرخنده اختر
ببخت موفی و سعد موفر

بوقتی که هست اندر و فال خوبی
بروزی که هست اندرو سعد و اکبر

ببزم نو ، اندر سرای نو آمد
خداوند فرزانه شاه مظفر

سخی شمس دولت ، گزین کهف امت
ملک بوالفوارس ، طغانشاه صفدر

روان بزرگی و طبع مروت
سپهر معالی و خورشید گوهر

بباغی خرامید خسرو ، که او را
بهار و بهشتست مولی و چاکر

چمن های او را ز نزهت ریاحین
روشهای او را ز خوبی صنوبر

بگاه بهار اندر و روی لاله
بوقت خزان اندر و چشم عبهر

ز دستان قمری درو بانگ عنقا
ز آواز بلبل درو زخم مزمر

درختانش از عود و برگ از زمرد
نباتش ز مینا و خاکش ز عنبر

بکشی چو اندیشة مرد عاشق
بخوبی چو رخسارة یار دلبر

یکی برکۀ ژرف در صحن بستان
چو جان خردمند و طبع سخنور

نهادش نه دریا ، نه کوثر ولیکن
بژرفی چو دریا، بپاکی چو کوثر

بپاکی چو جان و بخوبی چو دانش
ز صفوت هواو ز لطافت چو آذر

روان اندر و ماهی سیم سیما
چو ماه نو اندر سپهر منور

بیک موی این باغ خرم سرایی
پر از صفه و کاخ و ایوان و منظر

نگویم که عین بهشتست لیکن
بهشتست اندر سرای مکدر

برافراز او چنبر چرخ گردان
سر پاسبان را بساید بچنبر

ز بس نقره کاری ، چو کاخ سلیمان
ز پس استواری ،چو سد سکندر

تصاویر او دهشت طبع مانی
تماثیل او حسرت جان آزر

همه سایه و صورت و شکل ایوان
در آن برکۀ لاژوردی مصور

تو گویی مگر جام کیخسرو ستی
منقش در و پیکر هفت کشور

سر کنگره ، گرد دیوار باغش
بساید همی پیکر اندر دو پیکر

گو زنان بالیده شاخند گویی
برآمیخته زخم را یک بدیگر

نپوید مگر صحن او را بسالی
مهندس باندیشه ، عنقا بشهپر

مزین درو صفه های مربع
منقش درو شمسه های مدور

بصفه درون پیکر پیل جنگی
بشمسه درون صورت شاه سرور

خداوند گنج و بزرگی و دولت
خداوند شمشیر و دیهیم و افسر

بشمشیر او باز بستست گیتی
عرض باز بستست لابد بجوهر

باندیشه اندر نگنجد مدیحش
که مدحش تماست و اندیشه ابتر

گر از باختر بر کشد تیغ هندی
رسد موج خون در زمان تا بخاور

بتشریف ملکت درون ، عین معنی
بتعریف دولت درون ، لفظ مصدر

کسی کوندیدست مر ناوکش را
در آتش مرکب ندیدست صرصر

ایا شهریاری ، که با همت تو
ز اعراض زایل شمارند محور

پلنگ از نهیب سنانت بخواهد
بخواهشگری بال و پر از کبوتر

ز تف سنان تو ، نازاده دشمن
چو سیماب بگریزد از ناف مادر

کسی کز سنان تو جان داده باشد
ز بیم سنان تو ناید به محشر

اگر آب تیغ تو در رفتن آید
درو هفت دریا بود هفت فرغر

چو نام تو خاطب ز منبر بخواند
سخن گوی گردد بفر تو منبر

شعاع درفش تو بر هر که تابد
نیاید ز اولاد آن دوده دختر

فلک را بسوزانی از عکس زوبین
زمین را بدرانی از نعل اشقر

تو آنی که شیر ژیان روز هیجا
همی بر سنان تو افسر کند سر

زمین پیکر از یکدیگر بگسلاند
بروز نبرد تو ، ز آهنگ لشکر

ز خنجر کنی چشمۀ زندگانی
اگر نام خود بر نگاری بخنجر

بنام خلاف تو گر گل نشانند
سنان جگر دوز و خنجر دهد بر

فری سیر آن بارۀ کوه پیکر
که با آب و آتش بپوید برابر

بچشم و بموی و بسم و سرین گه
چو جزع و چو مشک و چو پولاد و مرمر

بکبر پلنگ و برفتار شاهین
به قد هیون و به زور غضنفر

بهنگام نرمی و هنگام تندی
سبک تر ز کشتی ، گران تر ز لنگر

بآب اندرون همچو لؤلؤی بیضا
بآتش درون همچو یاقوت احمر

بر افراز او شاه هنگام هیجا
چو بر کوه خارا ز پولاد عرعر

ایا شهریاری که کوه سیه را
بسنبی به پیکان پولاد پیکر

درین بزم شاهانه بر رسم شاهان
به نور می لعل بفروز ساغر

میی گیر ، شاها ، که از بوی و رنگش
شود دیده و مغز پر مشک اذفر

بلطف روان و بنور ستاره
ببوی گلاب و برنگ معصفر

بروشن می لعل خوشبوی خوش زی
ز فرخ وزیر خردمند برخور

وزیری ، که او را کفایت مهیا
وزیری ، که او را جلالت مسخر

وزیری ، که جان سخن راست دانش
وزیری که شخص خرد راست زیور

وزیری ، که پرداخت جایی بماهی
به از قصر کسری و ایوان قیصر

بدل ناصح ملک پیروز دولت
بجان بندۀ شاه پیروز اختر

ایا شهریاری ، کجا تیغ عدلت
ز گیتی ببرید دست ستم گر

بمان اندرین دولت و ملک چندان
کجا آب حیوان برآید ز اخگر

فلک را بجز بندۀ خویش مشناس
زمین جز بکام دل خویش مسپر








ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﯽ؟
ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺗﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﯿﺮ
ﺗﻦ ﺗﻮ ﻋﯿﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﺍﺳﺖ،
ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎ ﻣﻦ!
     
صفحه  صفحه 1 از 10:  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  پسین » 
شعر و ادبیات انجمن لوتی / شعر و ادبیات / اشعار ارزقی هروی بالا
این تاپیک بسته شده. شما نمیتوانید چیزی در اینجا ارسال نمائید.



 
Report Abuse  |  News  |  Rules  |  How To  |  FAQ  |  Moderator List  |  Sexy Pictures Archive  |  Adult Forums  |  Advertise on Looti

Copyright © 2009-2018 Looti.net. Looti.net Forum is not responsible for the content of external sites