همه چیز درباره بیماری ها

زخم معده

زخم معده


● ۱۵ درصد ایرانیان دچار زخم معده هستند
خوردن غذا در آخرین لحظه قبل از رفتن به رختخواب، سبب ایجاد بیماری زخم معده می‌شود.
اشخاص مبتلا به زخم معده ممکن است اسید معده بیشتری داشته باشند، این اسید لایه داخلی معده را خورده وسوراخ می‌کند.
زخم‌های معده هرگز سرطانی نمی‌شوند ولی خونریزی شدید و ناگهانی در زخم معده فوق‌العاده خطرناک است.
● عواملی که موجب تشدید زخم معده می‌شود :
▪ بی‌نظمی در خوردن غذا و غذا خوردن در آخرین لحظه‌ قبل از رفتن به رختخواب است.
▪ استرس و سیگار کشیدن عوامل ابتلا به این بیماری است.
▪ زنان زیر ۴۵ سال به ندرت دچار زخم معده می‌شوند ولی احتمال ابتلا به زخم معده برای آقایان در همه سنین یکسان است.
● شایعترین علائم این بیماری :
یکی ازشایعترین علائم این بیماری، احساس درد و گرسنگی است که ممکن است همراه بااین درد، حالت تهوع نیز در فرد ظاهر شود.
● پیشگیری :
▪ برای پیشگیری از این بیماری از نوشیدن قهوه، خوردن آسپرین، نوشیدن الکل و نوشیدنیهای گازدار خودداری کرده و معده خود را همیشه پرنگه دارید.
▪ مصرف زیاد آدامس موجب بروز زخم معده می‌شود ، افراد در هنگام غذاخوردن و آدامس جویدن هوای زیادی را می‌بلعند که این امر موجب نفخ معده، سیری زودرس و بی‌اشتهایی می‌شود.
تاکنون هیچ موضوعی مبنی بر اینکه خوردن یک غذای خاص و یا زمانی خاص از شبانه‌روز می‌تواند باعث بروز زخم معده یا اثنی‌عشر شود ثابت نشده است.
حتی در مورد کسانی که دچار زخم معده هستند هیچگاه نوع غذا باعث وسعت زخم یا گسترش بیماری در این افراد نمی‌شود اما بررسیها نشان داده است که مصرف برخی غذاهای تند می‌تواند باعث سوءهاضمه، ترش کردن و یا نفخ در افراد شود اما این عامل در بزرگی زخم معده بیمار نقشی ندارد.
برخلاف آنچه در گذشته معمول بود و افراد دچارزخم معده ناچار بودند در طول روز چند وعده غذا اما با حجم کم مصرف کنند امروزه ثابت شده است که خوردن سه وعده غذا در طول روز برای این افراد کفایت می‌کند و مصرف روزانه بیش از ۳ وعده غذا باعث آزادشدن میزان بیشتری هورمون گاسترین و افزایش اسید معده می‌شود.
● تعداد مبتلایان به زخم معده در کشور
به طور کلی در دنیا بین ۱۰ تا ۱۵ درصد افراد در طول عمر خود دچار زخم معده می‌شوند و در حال حاضر ۱۰ تا ۱۵ درصد افراد در کشور ما نیز به این نوع بیماری دچارند.
در کشورهایی که آلودگی به میکروب هلیکوباکتر پایلوری بیشتر است درصد ابتلا به زخم معده نیز افزایش بیشتری دارد.
امروزه در کشورهای غربی آمار زخم‌های گوارشی به تدریج در حال کاهش است چون عامل میکروبی این بیماری سیر نزولی پیدا کرده است.
آمار نشان می‌دهد که تنها ۳۰ تا ۴۰ درصد افراد جامعه در کشورهای غربی آلودگی به این میکروب را دارا هستند.در حالی که در کشور ما بالای ۷۰ درصد افراد بالای ۵۰ سال دچار این آلودگی هستند.این آلودگی اغلب از دوران کودکی به دلیل عدم رعایت مسائل بهداشتی ایجاد می‌‌شود.
بنابراین میزان این آلودگی در جوامع در حال توسعه در مقایسه با جوامع پیشرفته بیشتر است.
● ورم معده یا نفخ معده
ورم معده یا نفخ معده زیرمجموعه‌ای از سوءهاضمه است که با درد و احساس ناراحتی در قسمت فوقانی شکم دیده می‌شود این بیماری می‌تواند با سیری زودرس و بی‌اشتهایی همراه باشد.
این بیماری بیشتر به سبب اختلافات معده، حساسیت به غذا مصرف غذاهای چرب و چای پررنگ، بروز می‌کند.
● نقش مصرف مواد خوراکی در این بیماران :
مصرف بعضی از سبزیجات و حبوبات مانند کلم، نخود، لوبیا و عدس موجب تشدید نفخ معده می‌شود و به طور کلی افرادی که با این بیماری درگیر هستند باید غذا را به آرامی خورده و خوب بجوند، مایعات را با نی ننوشند و از مصرف مایعات به همراه غذا خودداری کرده و پس از آن پیاده‌روی کنند.
● اطلاعات بیشتر :
▪ زخم‌ پپتیک‌ (زخم‌ دوازدهه‌، زخم‌ معده‌)
▪ زخم‌ سطحی‌ معده‌
▪ ورم معده (گاستریت)

نویسنده :دکتر ابراهیمی دریانی فوق‌تخصص گوارش کبد،

عضو هیئت مدیره انجمن متخصصان گوارش و کبد وعضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران

چگونه از شر سکسکه خلاص شویم ؟

سکسکه فشرده شدن ناگهانی و غیرارادی دیافراگم است. دیافراگم عضله اصلی تنفس است که در زیر ریه‌ها قرار گرفته است. این عمل فشرده شدن، هوا را به سرعت به درون ریه‌ها می‌کشد و دریچه واقع شده در بالای حنجره (glottis) با صدا بسته می‌شود. این بسته شدن سبب ایجاد صدای سکسکه می‌شود.

سکسکه به طور ناگهانی آغاز شده و معمولاً تنها چند دقیقه طول می‌کشد. شما ممکن است هر جایی به سکسکه مبتلا شوید و بین ۴ تا ۶۰ بار در دقیقه سکسکه کنید. سکسکه معمولاً خود به خود برطرف می‌شود.

سکسکه یک اثر واکنشی است، به این معنا که شما هیچ کنترلی بر روی آن ندارید. به نظر نمیرسد که سکسکه هیچ تاثیر سودمندی داشته باشد و بروز آن در بعد از ظهرها شایعتر است.

مردان و زنان به طور مساوی به سکسکه مبتلا می‌شوند. البته سکسکه طولانی که بیش از ۴۸ ساعت طول می‌کشد در مردان شایعتر است. سکسکه مزمن می‌تواند بسیار خسته کننده و ناراحت کننده باشد. این نوع سکسکه خوردن و آشامیدن را مشکل می‌کند. هرچند این سکسکه‌ها نادر هستند و گاهی اوقات با یک مشکل زمینه ایجاد می‌شوند.


علل

سکسکه با فشرده شدن غیرارادی دیافراگم ایجاد می‌شود. علت محرک این حالت ممکن است شناخته نشود اما گاهی اوقات می‌توان علت را کشف کرد، به عنوان مثال:

* کشیده شدن بدن پس از غذا خوردن و نوشیدن سریع مایعات، یا بلع هوا یا نوشیدنی‌های گازدار

* سوء هاضمه معمولاً به واسطه خوردن غذاهای داغ و پر ادویه

* هیجانات احساسی، ناراحتی یا تعجب ناگهانی مانند خندیدن

* تغییر ناگهانی دمای هوا به عنوان مثال گرفتن دوش آب سرد

* خوردن غذاها یا آشامیدنی های خیلی داغ یا سرد

* نوشیدن الکل یا سیگار کشیدن مفرط

سکسکه در بیشتر افراد مدت زمان کوتاهی طول می‌کشد. سرفه‌های مزمن که بیش از ۴۸ ساعت طول می‌کشند ممکن است بدون هیچ علت مشخصی بروز کنند اما معمولاً همراه با سوزش سردل یا رفلاکس اسید رخ می‌دهند.

در مواقع بسیار نادری علت زمینه سکسکه می‌تواند ناشی از یک بیماری جدی باشد، مانند:

* تحریک دیافراگم در اثر عفونت، گسترش سرطان به اعضاء دیگر یا فتق هیاتوس (هنگامی که بخشی از شکم به طرف دیافراگم رانده می‌شود)

* تحریک عصب فرنیک (عصب کنترل کننده دیافراگم) در اثر سرطان یا جراحی سینه

* عفونت یا تومور مغزی

* نارسایی شدید کبدی

* فعالیت بیش از حد غده تیروئید

* پنومونی (التهاب ریه ها)

* عفونت های عمومی شدید مانند مالاریا

* بیماری های سیستم اعصاب مرکزی مانند مولتیپل اسکلروزیس (یا ام اس)

* سکسکه ناشی از مصرف بی هوش کننده‌ها به عنوان مثال در طی جراحی شکمی یا پس از آن

* مشکلات مربوط به متابولیسم بدن مانند هایپرگلایسمی (بالا بودن قند خون)

* عوارض جانبی برخی داروها به عنوان مثال بنزودیازپین‌ها که آرام بخش و خواب آور هستند.


تشخیص

در صورت ابتلا به سکسکه مزمن (بیش از ۴۸ ساعت) با پزشک مشورت کنید و به او بگویید که چه مدت است و هر چند وقت یک بار است که سکسکه می‌کنید. پزشک شما را معاینه خواهد کرد و به منظور مشخص کردن علت سکسکه مزمن ممکن است نمونه‌های خونی و ادراری بگیرد و درخواست انجام CT اسکن و MRI کند.

بسته به علایم شما، پزشک ممکن است الکتروکاردیوگرام یا انجام آزمونهای عملکرد کبدی را لازم بداند.

ممکن است از شما خواسته شود که فلوروسکوپی انجام دهید. این روش یک نوع اشعه X زنده است که تصویر متحرک از دیافراگم فراهم می‌کند در حالی که اشعه X معمول تصویر بی حرکت نشان می‌دهد.


درمان

به طور معمول سکسکه به هیچ درمان پزشکی نیاز ندارد و خود به خود برطرف می‌شود. البته ممکن است درمانهای خانگی زیر کمک کننده باشند:

* نوشیدن جرعه جرعه آب سرد یا جویدن یخ
* غرغره کردن دهان با آب یا محلول شستشوی دهان

* نفس کشیدن داخل یک کیسه کاغذی (هرگز کیسه را روی سر خود قرار ندهید)

* حبس کردن نفس برای یک مدت کوتاه نفس

* گاز زدن لیمو یا خوردن یک تکه زنجبیل تازه

* بالا کشیدن زانوها به درون سینه

* از کسی بخواهید که شما را غافل گیر کند تا از نظر ذهنی حواستان پرت شود.

برخی افراد از درمان های مکمل مانند هیپنوتیزم و طب سوزنی برای کمک به درمان سکسکه استفاده می‌کنند، اما در حال حاضر هیچ شواهد قطعی در حمایت از کاربرد آن‌ها وجود ندارد.

درمان پزشکی تنها برای سکسکه مزمن لازم است. در برخی موارد، علت زمینه تشخیص داده و درمان می‌شود تا از بازگشت سکسکه پیشگیری شود. در یک بررسی بر روی ۷۲ بیمار مبتلا به سکسکه مزمن مشخص شد که ۵۵ نفر از آنان مشکل روده فوقانی از قبیل رفلاکس اسید داشتند که پس از درمان آن سکسکه برطرف شد.

اگر هیچ علت زمینه ای شناسایی نشود، پزشک می‌تواند برایتان دارو تجویز کند. آرام بخش‌ها مانند کلرپرومازین و متوکلوپرامید با شل کردن عضله دیافراگم و اعصاب اطراف آن عمل می‌کنند. داروهای به اصطلاح ضد تشنج‌ها مانند فنی توئین و والی پروئیک اسید نیز می‌توانند به توقف فعالیت غیر ارادی دیافراگم کمک کنند.

زخم معده خيلي خوب بود