اشعار ترکی

خان ننه، هایاندا قالدین
بئله باشیوا دولانیم

نئجه من سنی ایتیردیم!
دا سنین تایین تاپیلماز


سن أولن گون، عمه گلدی
منی گوتدی آیری کنده


من اوشاق، نه آنلیایدیم؟
باشیمی قاتیب اوشاقلار


نئچه گون من اوردا قالدیم
قاییدیب گلنده،باخدیم


یئریوی ییغیشدیریبلار
نه أوزون، و نه یئرین وار


«هانی خان ننه م؟» سوروشدوم

دئدیلرکه:خان ننه ني

آپاریبلا کربلایه
که شفاسین اوردان آلسین
سفری اوزون سفردیر
بیر ایکی ایل چکرگلینجه


نئجه آغلارام، یانیخلی
نئچه گون ائله چیغیردیم
که سسیم، سینم توتولدی
او، من اولماسام یانینداأوزی هئچ یئره گدنمز
بو سفر نولوبدی، من سیز
أوزی، تک قویوب گئدیبدی؟


هامیدان آجیخ ائدرکن
هامییا آجیخلی باخدیم
سونرا باشلادیم که: من ده
گئدیرم اونون دالینجا

دئدیلر: سنین کی تئزدیر
امامین مزاری اوسته-اوشاقی آپارماق اولماز
سن اوخی، قرآنی تئز چیخ
سن اونی چیخینجا بلکه
گله خان ننه سفردن


تله سیک راوانلاماقدا
اوخویوب قرآنی چیخدیم
که یازیم سنه: گل ایندی
داها چیخمیشام قرآنی
منه سوقت آل گلنده


آما هر کاغاز یازاندا
آقامین گؤزی دولاردی
سنده کی گلیب چیخمادین

نئچه ایل بو انتظارلا
گونی، هفته نی سایاردیم
تا یاواش یاواش گؤز آچدیم
آنلادیم که، سن أولوبسن!

****
به صورت ساده ترجمه كنيم:
خان ننه كجا ماندي
دور سرت بگردم
چه بد شد كه من تو رو گم كردم
ديگه مثل تو پيدا نمي شه

روز فوت تو عمه اومد
و من رو برد به يك روستاي ديگه
من بچه بودم و نمي فهميدم
بچه ها چند روز سرم رو گرم كردند
و من چند روزي آنجا ماندم

وقتي به خانه برگشتم
ديدم كه تشك و جات رو جمع كردند
نه خودت بودي و نه تشكت
پرسيديم :مادر بزرگ من كو؟

گفتن كه خان ننه رو بردن به كربلا
كه شفاش رو از اونجا بگيره
سفرش ،سفر دور و درازي هست
يكي دو ساليي مي گذره تا بياد

چنان با سوز دل گريه ميكردم
و آه وفرياد مي كشيدم
كه صدام و سينه ام گرفت

او(خان ننه)اگه من پيشش نباشم
خودش نمي تونه بره جايي
اين سفر رو چي شده بدون من
خودش تنها رفته؟

از دست همه ناراحت بودم و
به همه با عصبانيت و ناراحتي نگاه ميكردم
سپس شروع كردم كه من هم
به دنبال او مي رم

گفتند :براي تو زود هست
بچه ها رو اونجا راه نميدن(زيارت امام حسين ع)
تو قران رو بخون و زود تمومش كن
كه شايد تاوقتي قرآن رو تموم كردي
خان ننه از سفر برگرده

قرآن رو با عجله حفظ كرده
و قرآن رو تموم كردم
كه براي تو نامه بنويسم:بيا
بيا كه من قرآن رو تموم كردم
وقتي از سفر برميگردي براي من سوغات بخر

اما وقتي هر نامه اي رو مينوشتم
چشم هاي پدرم پر از اشك ميشد

تو هم كه نيومدي
چند سال با اين انتظار
روز ها و هفته ها رو سپري كردم و شمردم
تا كم كم چشم باز كردم و فهميدم كه تو مرده اي

بيله بيلميه هنوزدا
اوره گيمده بير ايتيک وار
گؤزوم آختارار هميشه
نه ياماندي بو ايتيک لر
خان ننه جانيم، نولِيدي
سني بيرده من تاپايديم
او آياقلار اوسته، بيرده
دؤشه نيب بير آغلايايديم
قولي حلقه سالميش ايپ تک
او آياغي باغليايديم
که داها گئدنميه ايدين
گئجه لر ياتاندا، سن ده
مني قوينووا آلاردين
نئجه باغريوا باساردين
قولون اوسته گاه سالاردين
آخي دنيا ني آتارکن
ايکيميز شيرين ياتارديق
يوخودا(لولئي)آتارکن
سني من بلشديرَرديم
گئجه لي، سو قيزديراردين
أوزيوي تميزليهردين
گنه ده مني أوپردين
هئچ منه آجيخلامازدين
ساواشان منه کيم اولسون
سن منه هاوار دوراردين
مني، سن آنام دؤينده
قاپيب آرادان چيخاردين
ائله ايستيليک او ايستک
داها کيمسه ده اولورمي؟
اوره گيم دئيير کي: يوق- يوق
او ده رين صفالي ايستک
منيم او عزيزليگيم تک
سنيله گئديب، توکندي
خان ننه، أزون ديئيردين
که: سنه بهشت ده، آلله
وئرجک نه ايستيورسن
بو سؤزون ياديندا قالسين
منه قوليني وئريب سن
ائله بير گونوم اولورسا
بيليسن نه ايسته رم من؟
سؤزيمه درست قولاخ وئر:
(سن ايلن اوشاخليق عهدين)
خان ننه آمان، نولِيدي
بير اوشاخليغي تاپايديم
بير ده من سنه چاتايديم
سنيلن قوجاقلاشايديم
سنيلن بير آغلاشايديم
يئنيدن اوشاق اولورکن
قوجاغوندا بير ياتايديم
ائلر بير بهشت اولورسا
داها من ئوز آللاهميمدان
باشقا بير شئ ايستمزديم

معني:
دانسته و نداسته هنوزم
درون قلبم يك گمشده دارم
چشمانم هميشه دنبال گمشده ها ميگردند
عجب چيزيه اين گمشده ها

اي خان ننه اي جان من چي ميشد
دوباره تو رو پيدا ميكردم
روي پاهاي تو يكبار ديگه
سرم را ميگذاشتم و كريه ميكردم
ودستانم را مانند يك ريسمان بر پاهايت حلقه ميكردم و مي بستم
كه ديگه نمي تونستي بري

وقتي شب ها مي خوابيديم
تو هم من رو بغل مي كردي و بر سينه ات مي فشاردي
گاهي بر روي دستانت مي گذاشتي

دنياي بد رو ول ميكرديم و به دور مي انداختيم
و هر دويي مون به خواب شيرين مي رفتيم

در خواب من تو را خيس مي كردم و تو در آن وقت شب، آب رو گرم ميكردي
خودت رو تميز ميكردي و باز من رو مي بوسيدي و بر من عصباني نميشدي

هر كسي با من دعوا ميكرد تو حامي من بودي
وقتي مادرم من رو مي زد تو من رو از دست اون مي قاپيدي* و از كتك خلاصم ميكردي

اون گرما و اون عشق و محبت ودوستي،ديگه در كس پيدا ميشه؟
قلبم ميگه :نه نه

اون عشق باصفاي دروني مانند عزيز بودن من با تو رفته است

خان ننه خودت ميگفتي خدا در بهشت ،به تو هرچه كه مي دهد هر چه بخواهي
اين حرفت رو در خاطرت نگه دار،به من قولش رو داده اي
اگر اون روز رو من داشته باشم مي دوني چي ميخوام؟
به حرفم قشنگ گوش كن
(تو رو مي خوام و دوران كودكي رو)

خان ننه چي ميشد بازم بچگي هام رو پيدا مي كردم
يه بار ديگه من به تو مي رسيدم و با هم ،هم آغوش مي شديم
از نو بچه مي شدم و در آغوشت مي خوابيدم

اگر بهشتي به اين گونه بود
من ديگه چيز ديگري از خدايم نمي خواستم

آللهين آدي اورگيمين تسكيني دير

گوزه ليم گوزلرين عشق اهليني گريان ايستر
گونده يوزمن کيمي بيچاره ني قربان ايستر
نه اولار چوخدا گوزل سن اؤزون انصاف ائيله
هانسي گول عاشقيني سن کيمي نالان ايستر
منده باخسام او لب لعلينه قان اولماز کي
بولبولون عادتيدير غنچه خندان ايستر
بيلمه ميشلر دهنين سرين هله اينديه جن
کشف قيلماق بو معماني چوخ امکان ايستر
او قارا زولفونون آز چکمه ميشم حسرتيني
مبتلا کونلومي هر لحظه پريشان ايستر
واحدي جاذبه عشقين ائديب مجنون تک
يوخسا ديوانه ليگي هانسي بير انسان ايستر
نام خدا تسکین دهنده قلبم
زیبای من(عشق من) چشمان عاشق را گریان می خواهد
هر روز هزار تا مثل من بیچاره رو قربانی می خواهد
درسته که خیلی زیبا هستی، خودت کمی انصاف کن
کدوم عاشق دلسوخته می خواهد مثل تو نالان باشد؟
من هم به مانند اون لب لعنین نگاه کنم که خونی باقی نمی مونه
عادت این لب اینه که غنچه گل رو هم خندان طلب میکنه
.................................................
کشف این معانی دانش فراوانی رو میخواد
حسرت موی سیاه تو رو که کم نکشیدم
اونی که عاشق هست رو(قلبش درد میکنه) همیشه پریشان میخواد
فقط مجنون جاذبه عشق رو واقعا درک کرده
وگرنه دیوانگی و دیوانه مسلک بودن رو کدوم ادم میخواد؟

اوندا بیلمه یه جکسن

سن سیز ائله بیلمه اؤله جه یه م من
قارا بیر کدره دؤنه جه یه م من
گئجه لر یوخونا گله جه یه م من
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن

عمرونده ناراحات ایزیم قالاجاق
آلووم سؤنسه ده کؤزوم قالاجاق
آرخانجا همیشه گؤزوم قالاجاق
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن
سن ائله بیلمه کی غمدن اوزاقسان
عمرونو گونونو اودوزاجاقسان
اؤزونو بلکه ده اودوزاجاقسان
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن
منی اونوتماغا عینادین کیمی
ایلک سئوگی آغریسی ، فریادین کیمی
لاپ اؤز آدین سوی آدین کیمی
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن

تو فراموشم نخواهی کرد

فکر نکن بی تو خواهم مرد
یا به غمی تیره مبدل خواهم شد
یا شبها به خوابت خواهم آمد
توفراموشم نخواهی کرد
در عمرت رد ناراحتم خواهد ماند
شاید شعله هایم خاموش شود ، خاکسترم بماند
چشمم به دنبالت خواهد ماند
تو فراموشم نخواهی کرد
فکر نکنی که از غم و درد بدوری
عمر و روزگار خوشت را فراموش خواهی کرد
شاید خودت را هم فراموش خواهی کرد
تو فراموشم نخواهی کرد
برای فراموش کردنم همچون کینه ات
همانند عشق اول و فریادت
مثل نامت و نام فامیلت
تو فراموشم نخواهی کرد

لای لای

لای لای هولو،آلما ،توت
گئت آلما آل آلما،توت
رشید اوغلان اولموسان
قوناقلارا،آلما،توت

لای لای ای هولو و سیب و توت من
برو سیب بخر،توت نخر
پسر برومندی شدی واسه خودت
یه وقت برا مهمونا توت نخری

باشیوی گوی بالینجا
شاد یاشا،قوجالینجا
سنی ائل لر سئوه جک
مین پتگین بالاینجا!

سرت رو بذار روی بالش و تا پیری شاد زندگی کن
تو را همه طایفه ها دوست خواهند داشت به قدر شیرینی هزاران کندوی عسل

لای لای دئدیم یاتاسان
چتین یاتما،یات ،آسان
آرزیم بودور اوجالیب
گونه،آیا چاتاسان

لایی لایی گفتم تا بخوابی
آروم و راحت بخواب
آرزوم اینه روزی
به خورشید و ماه برسی(بالا مرتبه بشی)

گوزلریمین نوروسان
گولابدان دا دوروسان
سن پری دن گوزه لسن
بلکه ده،سن حوروسان!!!

نور چشمان منی
و از گلاب هم زلالی
تو از پریان خوشگلی
شاید هم حوری هستی(همون حورالعین بهشتی رو میگه)

خسته جانيم رختخوابه دوشنده
هاردا اؤلسان اؤزون يئتير يا علي
(وقتي جسم مريضم بر تختخواب افتاد،هركجا بودي خودت رو برسون يا علي (ع))

اؤره گيم آليشيب دوداق تپنده
كوثرين سويوننان گتير يا علي

(وقتي قلبم به تپش مي افتد و لبانم مي سوزند از عطش،از آب كوثر برايم بياور يا علي (ع))

گوز دولانيب عقليم باشدان چيخاندا
اهل و عيال چنمه دسمال آتاندا

(وقتي اختيار چشمانم از دستانم رفت و خانواده بر چانه ام دستمال بندند.)

الينده سو جاميني شيطان توتاندا
ظالمي دور منن ائت يا علي

(وقتي شيطان جام آب رو تو دستش به طرف من گرفته،ظالم رو از من دور كن يا علي (ع))

روح آيريليب بدنيمنن گئدنده
قوهوم قارداش گليب دفنيم ائدنده

(وقتي روح از بدنم خارج شد و رفت،فاميل و آشنايان وقتي مي آيند تا دفنم كنند)

نكير منكر منن سوال ائدنده
سالارسان يادمه بير بير يا علي

(وقتي نكير و منكر از من سوال مي كنند،جواب سوال ها رو يك يك به يادم بياور يا علي (ع))

قورخودان توتولسا ديليم دوداقيم
تكللمه گلر اليم اياقيم

(اگه از ترس زبانم بگيره و نتونم حرف بزنم،اعضاي بدنم به تكلم درمي آيند)

تيترر بدنيم اولماز داياقيم
انتظاريم شفاعتدير يا علي

(اون زمان كه بدنم مي لرزه و تكيه گاهي ندارم،انتظار شفاعت رو دارم يا علي (ع))

يئتيش سن داده اوليالر سروري
آقام سنسن ياده سال نوكري

(به دادم برس اي سرور اولياي خدا،آقاي من تويي به ياد آر نوكرت را)

بويورسان اوتورون قلي قنبري
جعفرپورا كفايت دير يا علي

(بفرماييد رها كنيد غلام قنبرم را،براي جعفرپور(من)كفايت مي كند يا علي (ع))

اوندا بیلمه یه جکسن

سن سیز ائله بیلمه اؤله جه یه م من
قارا بیر کدره دؤنه جه یه م من
گئجه لر یوخونا گله جه یه م من
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن

عمرونده ناراحات ایزیم قالاجاق
آلووم سؤنسه ده کؤزوم قالاجاق
آرخانجا همیشه گؤزوم قالاجاق
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن

سن ائله بیلمه کی غمدن اوزاقسان
عمرونو گونونو اودوزاجاقسان
اؤزونو بلکه ده اودوزاجاقسان
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن

منی اونوتماغا عینادین کیمی
ایلک سئوگی آغریسی ، فریادین کیمی
لاپ اؤز آدین سوی آدین کیمی
سن منی اونودا بیلمه یه جک سن


تو فراموشم نخواهی کرد


فکر نکن بی تو خواهم مرد
یا به غمی تیره مبدل خواهم شد
یا شبها به خوابت خواهم آمد
توفراموشم نخواهی کرد

در عمرت رد ناراحتم خواهد ماند
شاید شعله هایم خاموش شود ، خاکسترم بماند
چشمم به دنبالت خواهد ماند
تو فراموشم نخواهی کرد

فکر نکنی که از غم و درد بدوری
عمر و روزگار خوشت را فراموش خواهی کرد
شاید خودت را هم فراموش خواهی کرد
تو فراموشم نخواهی کرد

برای فراموش کردنم همچون کینه ات
همانند عشق اول و فریادت
مثل نامت و نام فامیلت
تو فراموشم نخواهی کرد

توخوجو اوستا اولورسام دا ، ايپيم يوخ، ايپه ييم
يوخدو بير پونزا اينان يئددی دييرماندا اونوم.
آزميشام سيسلی گئچيدلرده ، بودور قاش قارالير،
منی اودماق هوس ايله ، آغيز آچميش اوچوروم.
گئجه دير، قافيله يوللاندی قارانليقدا ، آمان!
قوشولوم يولجولارا؟ يوخسا يول اوستونده دوروم؟
بير قاريش يئر ده صاحابسيز دئيير ...ائی تانری دئنه،
من ده ييرتيق چاديری هانسی جهننمده قوروم؟


استاد بافنده باشم هم،
هیچم نخ نیست، یا ابریشمم.
نیست یک پونزا آردم، باور کن،در هفت آسیاب.
گم گشته ام، در گذرگاه های مه آلود
بنگر، گرگ و میش می افتد،
دهن گشوده پرتگاه ،به هوس بلعیدنم.
شب است، قافله راهیست در ظلمت، امان!
به راهیان بپیوندم؟یا سر راه را بگیرم؟
یک وجب جا بی صاحب نیست،
خدای من ، بگو!
در کدام جهنم چادر پاره ام را بزنم ؟

باکى چى نين سؤزى ، سوْوى ، کاغيذى
اينکلرين بولاماسى ، آغوزى
چرشنبه نين گيردکانى ، مويزى
قيزلار دييه ر : « آتيل ماتيل چرشنبه
آينا تکين بختيم آچيل چرشنبه »

.............................................


با پيک بادکوبه رسد نامه و خبر
زايند گاوها و پر از شير ، بام و در
آجيلِ چارشنبه ز هر گونه خشک و تر
آتش کنند روشن و من شرح داستان
خود با زبان ترکىِ شيرين کنم بيان :
قيزلار دييه ر :‌ « آتيل ماتيل چرشنبه
آينا تکين بختيم آچيل چرشنبه »

يومورتانى گؤيچک ، گوللى بوْيارديق
چاققيشديريب ، سينانلارين سوْيارديق
اوْيناماقدان بيرجه مگر دوْيارديق ؟
على منه ياشيل آشيق وئرردى
ارضا منه نوروزگوْلى درردى


......................................



با تخم مرغ هاى گُلى رنگِ پُرنگار
با کودکان دهکده مى باختم قِمار
ما در قِمار و مادرِ ما هم در انتظار
من داشتم بسى گل وقاپِ قمارها
از دوستان على و رضا يادگارها


نوْروز على خرمنده وَل سوْرردى
گاهدان يئنوب ، کوْلشلرى کوْرردى
داغدان دا بير چوْبان ايتى هوْرردى
اوندا ، گؤردن ، اولاخ اياخ ساخلادى
داغا باخيب ، قولاخلارين شاخلادى


...............................................



نوروزعلى و کوفتنِ خرمنِ جُوَش
پوشال جمع کردنش و رُفتن از نُوَش
از دوردستها سگ چوپان و عوعوَش
ديدى که ايستاده الاغ از صداى سگ
با گوشِ تيز کرده براى بلايِ سگ
__________________




آخشام باشى ناخيرينان گلنده
قوْدوخلارى چکيب ، ووراديق بنده
ناخير گئچيب ، گئديب ، يئتنده کنده
حيوانلارى چيلپاق مينيب ، قوْوارديق
سؤز چيخسايدى ، سينه گريب ، سوْوارديق


.............................................



وقتِ غروب و آمدنِ گلّة دَواب
در بندِ ماست کُرّة خرها به پيچ و تاب
گلّه رسيده در ده و رفته است آفتاب
بر پشتِ کرّه ، کرّه سوارانِ دِه نگر
جز گريه چيست حاصل اين کار ؟ بِهْ نگر