اشعار ترکی

(٣١)


باکى چى نين سؤزى ، سوْوى ، کاغيذى

اينکلرين بولاماسى ، آغوزى

چرشنبه نين گيردکانى ، مويزى

قيزلار دييه ر : « آتيل ماتيل چرشنبه

آينا تکين بختيم آچيل چرشنبه »

ترجمه فارسی

با پيک بادکوبه رسد نامه و خبر

زايند گاوها و پر از شير ، بام و در

آجيلِ چارشنبه ز هر گونه خشک و تر

آتش کنند روشن و من شرح داستان

خود با زبان ترکىِ شيرين کنم بيان :

قيزلار دييه ر :* « آتيل ماتيل چرشنبه

آينا تکين بختيم آچيل چرشنبه »


نوشته لاتین

Bakiçinin sözü, sovu, kagizi

Ineklerin bulamasi, agizi,

Çersenbenin girdekâni, mövizi

Kizlar deyer: “Atil-matil, çersenbe,

Ayna tekin bahtim açil, çersenbe”.

ترجمه انگلیسی

Bakitraders' story of adventures and papers,

The cows' milk and cream,

The wednesday's walnuts and raisins before Nowruz,

The girls jump over fire and water and say:

O wednesday make my fortune as clear as glass!

ترجمه استانبولی

Bakūcunun sözü, sohbeti, kāğıdı,

İneklerin bulaması, ağızı,

Çarşambanın cevizi, kuru üzümü,

Kızlar der: "atıl matıl çarşamba,

Ayna gibi bahtım açıl çarşamba."

(٣٢)

يومورتانى گؤيچک ، گوللى بوْيارديق

چاققيشديريب ، سينانلارين سوْيارديق

اوْيناماقدان بيرجه مگر دوْيارديق ؟

على منه ياشيل آشيق وئرردى

ارضا منه نوروزگوْلى درردى

ترجمه فارسی

با تخم مرغ هاى گُلى رنگِ پُرنگار

با کودکان دهکده مى باختم قِمار

ما در قِمار و مادرِ ما هم در انتظار

من داشتم بسى گل وقاپِ قمارها

از دوستان على و رضا يادگارها

نوشته لاتین

Yumurtani göyçek, güllü boyardik,

Çakkisdirib sinanlarin soyardik,

Oynamakdan birce meger doyardik,

Eli mene yasil asik vererdi,

Irza mene novruz gülü dererdi

ترجمه انگلیسی

We used to colour eggs beautifully,

Hit eggs against each other and ate the broken ones,

Did we, ever once, become tired?

Ali used to give me green coloured ashig!

Reza used to pick flowers for me!

ترجمه استانبولی

Yumurtayı güzel güllü boyardık,

Çakıştırıp kırılanları soyardık,

Oynamaktan bir defa acaba doyar mıydık

Ali bana yeşil aşık verirdi,

Rıza bana nevruz gülü dererdi.

(٣٣)
نوْروز على خرمنده وَل سوْرردى

گاهدان يئنوب ، کوْلشلرى کوْرردى

داغدان دا بير چوْبان ايتى هوْرردى

اوندا ، گؤردن ، اولاخ اياخ ساخلادى

داغا باخيب ، قولاخلارين شاخلادى

ترجمه فارسی

نوروزعلى و کوفتنِ خرمنِ جُوَش

پوشال جمع کردنش و رُفتن از نُوَش

از دوردستها سگ چوپان و عوعوَش

ديدى که ايستاده الاغ از صداى سگ

با گوشِ تيز کرده براى بلايِ سگ

نوشته لاتین

Novruz Ali hermende vel sürerdi,

Kâhdan enib küleslerin kürerdi,

Dagdan da bir çoban iti hürerdi,

Onda gördün ulak ayak sahladi,

Daga bakib kulaklarin sahladi.


ترجمه انگلیسی
Nowruz Ali, used to thresh the wheat,
Now and then stopped and shovelled the husks,

Then you see a donkey suddenly stopped
,
Looking at the mountain, pricked up its ears!


ترجمه استانبولی
Nevruz Ali harmanda döven sürerdi,
Bazan inip samanları kürürdü,

Dağdan da bir çoban iti ürürdü,

O zaman gördün eşek ayak sakladı,

Dağa bakıp kulaklarını dikti.

(٣٤)

آخشام باشى ناخيرينان گلنده

قوْدوخلارى چکيب ، ووراديق بنده

ناخير گئچيب ، گئديب ، يئتنده کنده

حيوانلارى چيلپاق مينيب ، قوْوارديق

سؤز چيخسايدى ، سينه گريب ، سوْوارديق


ترجمه فارسی

وقتِ غروب و آمدنِ گلّة دَواب

در بندِ ماست کُرّة خرها به پيچ و تاب

گلّه رسيده در ده و رفته است آفتاب

بر پشتِ کرّه ، کرّه سوارانِ دِه نگر

جز گريه چيست حاصل اين کار ؟ بِهْ نگر

نوشته لاتین

Aksam basi nahirçilar gelende,

Koduklari çekib, vurardik bende,

Nahir keçib gedib yetende kende,

Heyvanlari çilpak minib kovardik,

Söz çiksaydi, sine gerib sovardik.

ترجمه انگلیسی

At evening, as the herd returned to the village,

We used to pull away the young ones and hold on to them,

When the herd passed and reached the village,

We used to mount bareback on the animals and ride,

And dealt with any objections.

ترجمه استانبولی

Akşam üstü sürü ile gelince,

Sıpaları çekip vururduk bende,

Sürü geçip gidip yetince köye,

Hayvanları çıplak binip sürerdik,

Söz çıksaydı sine gerip savardık.

(٣٥)

ياز گئجه سى چايدا سولار شاريلدار

داش-قَيه لر سئلده آشيب خاريلدار

قارانليقدا قوردون گؤزى پاريلدار

ايتر ، گؤردوْن ، قوردى سئچيب ، اولاشدى

قورددا ، گؤردوْن ، قالخيب ، گديکدن آشدى

ترجمه فارسی

شبها خروشد آب بهاران به رودبار

در سيل سنگ غُرّد و غلتد ز کوهسار

چشمانِ گرگ برق زند در شبانِ تار

سگها شنيده بويِ وى و زوزه مى کشند

گرگان گريخته ، به زمين پوزه مى کشند

نوشته لاتین


Yaz gecesi çayda sular sarildar,

Das kayalar selde asib, karildar,

Karanlikda kurdun gözü parildar,

Itler gördün, kurdu seçib ulasdi
,
Kurd da gördün, kalkib gedikden asdi.
ترجمه انگلیسی
At spring night, waterfall is heard in the river,

The rocks roaring down with the flood,

The wolf's eyes shine in darkness,

Suddenly you hear the dogs start barking at a wolf,

And you see it climb over the hill and disappear.

ترجمه استانبولی

Yaz gecesi çayda sular şarıldar,

Taşlar kayalar selde aşıp harıldar,

Karanlıkta kurdun gözü parıldar,

Köpekler gördün, kurdu seçip ulaştı,

Kurt da gördün kalkıp gedikten aştı.

(٣٦)
قيش گئجه سى طؤله لرين اوْتاغى

کتليلرين اوْتوراغى ، ياتاغى

بوخاريدا يانار اوْتون ياناغى

شبچره سى ، گيردکانى ، ايده سى

کنده باسار گوْلوْب - دانيشماق سسى

ترجمه فارسی

بر اهل ده شبانِ زمستان بهانه اى است

وان کلبة طويله خودش گرمخانه اى است

در رقصِ شعله ، گرم شدن خود فسانه اى است

سِنجد ميان شبچره با مغز گردکان

صحبت چو گرم شد برود تا به آسمان

نوشته لاتین
Kis gecesi tövlelerin otagi,
Kentlilerin oturagi, yatagi,
Buharida yanar odun yanagi,
Sebçeresi, girdekâni, iydesi,
Kendi basar gülüb-danismak sesi.

ترجمه انگلیسی

In winter nights, the room next to the stables,

Is used as a sitting and bedroom by the villagers,

Wood burns bright in the stove.

Offered walnuts, dates and dried fruits,

The village is filled with the sound of talking and

laughing.

ترجمه استانبولی

Yaz gecesi çayda sular şarıldar,

Taşlar kayalar selde aşıp harıldar,

Karanlıkta kurdun gözü parıldar,

Köpekler gördün, kurdu seçip ulaştı,

Kurt da gördün kalkıp gedikten aştı.

(٣٧)

شجاع خال اوْغلونون باکى سوْقتى

دامدا قوران سماوارى ، صحبتى

ياديمدادى شسلى قدى ، قامتى

جؤنممه گين توْيى دؤندى ، ياس اوْلدى

ننه قيزين بخت آيناسى کاس اوْلدى

ترجمه فارسي

آمد ز بادکوبه پسرخاله ام شُجا

با قامتى کشيده و با صحبتى رسا

در بام شد سماور سوقاتيش به پا

از بختِ بد عروسى او شد عزاى او

آيينه ماند و نامزد و هاى هايِ او

نوشته لاتين

Sücâ haloglunun Baki savgati,

Damda kuran samavari, söhbeti,

Yadimdadi sestli keddi, kameti,

Cünemmegin toyu döndü, yas oldu,

Nene Kiz’in baht aynasi kâs oldu.


ترجمه انگليسي

Cousin Shuja's gift from Baku,

His setting up the Samovar and chatting on the roof,

I remember his tall and handsome appearance.

His death turned his wedding into mourning,

The fortune mirror of Nana Giz became blurred.


ترجمه استانبولي

Şuca teyzeoğlunun Bakū hediyesi,

Damda kurduğu semaveri, sohbeti,

Hatırımdadır düzgün boyu, kameti,

Genç ölünün düğünü döndü yas oldu,

Nene Kız'ın baht aynası kırıldı.

(٣٨)


حيدربابا ، ننه قيزين گؤزلرى

رخشنده نين شيرين-شيرين سؤزلرى

ترکى دئديم اوْخوسونلار اؤزلرى

بيلسينلر کى ، آدام گئدر ، آد قالار

ياخشى-پيسدن آغيزدا بير داد قالار

ترجمه فارسي

چشمانِ ننه قيز به مَثَل آهوى خُتَن

رخشنده را سخن چو شکر بود در دهن

ترکى سروده ام که بدانند ايلِ من

اين عمر رفتنى است ولى نام ماندگار

تنها ز نيک و بد مزه در کام ماندگار

نوشته لاتين


Heyder Baba, Nene Kizin gözleri,

Raksende’nin sirin-sirin sözleri,

Türki dedim, okusunlar özleri,

Bilsinler ki, adam geder ad kalar,

Yahsi-pisden agizda bir dad kalar.

ترجمه انگليسي

Haydar Baba, the eyes of Nana Giz,

Rakhshanda's very sweet words,

I wrote in Turkish so they can read
,
They ought to know that man passes, only name remains,

Only a taste remains from good and bad.

ترجمه استانبولي

Haydar Baba, Nene Kız'ın gözleri,

Rahşende'nin tatlı tatlı sözleri,

Türkçe dedim okusunlar kendileri
,
Bilsinler ki adam gider, ad kalır,

Güzelden pisten ağızda bir tat kalır

٣٩)
ياز قاباغى گوْن گوْنئيى دؤيَنده

کند اوشاغى قار گوْلله سين سؤيَنده

کوْرکچى لر داغدا کوْرک زوْيَنده

منيم روحوم ، ايله بيلوْن اوْردادور

کهليک کيمين باتيب ، قاليب ، قاردادور

ترجمه فارسي[/font]

پيش از بهار تا به زمين تابد آفتاب

با کودکان گلولة برفى است در حساب

پاروگران به سُرسُرة کوه در شتاب

گويى که روحم آمده آنجا ز راه دور

چون کبک ،‌ برفگير شده مانده در حضور


نوشته لاتين[font#2E2EFE]


Yaz kabagi gün güneyi döyende,
Kend usagi kar güllesin sövende,
Kürekçiler dagda kürek züvende,
Menim ruhum ele bilin ordadir,
Kehlik kimi batib kalib, kardadir.

ترجمه انگليسي[/font]

Before spring the sun is far off,
The village children loved playing snowball,
The snow shoveller shovels snow from the roofs,
As if my soul is still there
Like a partridge fallen down and remained in the snow.

ترجمه استانبولي[font#FF8000]

Yaza doğru güneş güneyi dövünce,
Köy çocukları kar topunu sevince,
Kayakçılar dağda kayak kayınca,
Benim ruhum öyle bilin ordadır,
Keklik gibi batmış, kalmış, kardadır.

(٤٠)
قارى ننه اوزاداندا ايشينى
گوْن بولوتدا اَييرردى تشينى
قورد قوْجاليب ، چکديرنده ديشينى
سوْرى قالخيب ، دوْلائيدان آشاردى
بايدالارين سوْتى آشيب ، داشاردى

ترجمه فارسي[/font]

رنگين کمان ،‌ کلافِ رَسَنهاى پيرزن
خورشيد ، روى ابر دهد تاب آن رسَن
دندان گرگ پير چو افتاده از دهن
از کوره راه گله سرازير مى شود
لبريز ديگ و باديه از شير مى شود

نوشته لاتين[font#08088A]

Kari Nene uzadanda isini,
Gün bulutdan eyirerdi tesini,
Kurd kocalib, çekdirende disini,
Sürü kalkib dolayidan asardi,
Badyalarin südü asib-dasardi.

ترجمه انگليسي[/font]
When Granny stretched out her spinning wheel,
And the sun spun its cotton in the cloud,
When the aged wolf lost its teeth.
The herd rose and leaped over the other road,
The milk bowls overflowed with milk.

ترجمه استانبولي[font#08088A]

İhtiyar Nene uzatınca işini,
Güneş bulutta eğirirdi iği,
Kurt kocalıp çektirince dişini,
Sürü kalkıp etraflardan aşardı,
Bakraçların sütü aşıp taşardı.