تالارها ثبت نام نظرسنجی جستجو موقعیت قوانین آخرین ارسالها   چت روم
شعر و ادبیات

Khaghani | خاقانی

صفحه  صفحه 42 از 99:  « پیشین  1  ...  41  42  43  ...  98  99  پسین »  
#411 | Posted: 14 Aug 2011 11:14
شمارهٔ ۷ - در مباهات و نکوهش حسودان


نیست اقلیم سخن را بهتر از من پادشا
در جهان ملک سخن راندن مسلم شد مرا

مریم بکر معانی را منم روح القدس
عالم ذکر معالی را منم، فرمان روا

شه طغان عقل را نایب منم، نعم الوکیل
نوعروس فضل را صاحب منم نعم الفتی

درع حکمت پوشم و بی‌ترس گویم القتال
خوان فکرت سازم و بی‌بخل گویم الصلا

نکتهٔ دوشیزهٔ من حرز روح است از صفت
خاطر آبستن من نور عقل است از صفا

عقد نظامان سحر از من ستاند واسطه
قلب ضرابان شعر از من پذیرد کیمیا

رشک نظم من خورد حسان ثابت را جگر
دست نثر من زند سحبان وائل را قفا

هر کجا نعلی بیندازد براق طبع من
آسمان زان تیغ بران سازد از بهر قضا

بر سر همت بلا فخر از ازل دارم کلاه
بر تن عزلت بلا بغی از ابد دارم قبا

من ز من چو سایه و آیات من گرد زمین
آفتاب آسا رود منزل به منزل جا به جا

این از آن پرسان که آخر نام این فرزانه چیست؟
وان بدین گویان که آخر جای این ساحر کجا؟

پیش کار حرص را بر من نبینی دست رس
تا شهنشاه قناعت شد مرا فرمان روا

ترش و شیرین است مدح و قدح من تا اهل عصر
از عنب می‌پخته سازند و ز حصرم توتیا

هم امارت هم زبان دارم کلید گنج عرش
وین دو دعوی را دلیل است از حدیث مصطفا

من قرین گنج و اینان خاک بیزان هوس
من چراغ عقل و آنها روز کوران هوا

دشمنند این عقل و فطنت را حریفان حسد
منکرند این سحر و معجز را رفیقان ریا

حسن یوسف را حسد بردند مشتی ناسپاس
قول احمد را خطا خواندند جمعی ناسزا

من همی در هند معنی راست هم چون آدمم
وین خران در چین صورت کوژ چون مردم گیا

چون میان کاسهٔ ارزیز دلشان بی‌فروغ
چون دهان کوزهٔ سیماب کفشان بی‌عطا

من عزیزم مصر حکمت را و این نامحرمان
غر زنان برزنند و غرچگان روستا

گر مرا دشمن شدند این قوم معذورند از آنک
من سهیلم کآمدم بر موت اولادالزنا

جرعه نوش ساغر فکر منند از تشنگی
ریزه خوار سفرهٔ راز منند از ناشتا

مغزشان در سر بیاشوبم که پیلند از صفت
پوستشان از سر برون آرم که مارند از لقا

لشکر عادند و کلک من چو صرصر در صریر
نسل یاجوجند و نطق من چو صور اندر صدا

خویشتن هم جنس خاقانی شمارند از سخن
پارگین را ابر نیسانی شناسند از سخا

نی همه یک رنگ دارد در نیستان‌ها ولیک
از یکی نی قند خیزد وز دگر نی، بوریا

دانم از اهل سخن هرکه این فصاحت بشنود
هم بسوزد مغز و هم سودا پزد بی‌منتها

گوید این خاقانی دریا مثابت خود منم
خوانمش خاقانی اما از میان افتاده قا

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#412 | Posted: 14 Aug 2011 11:15
شمارهٔ ۸ - در شکایت از حبس و بند و مدح عظیم الروم عز الدوله قیصر


فلک کژروتر است از خط ترسا
مرا دارد مسلسل راهب آسا

نه روح الله در این دیر است چون شد
چنین دجال فعل این دیر مینا

تنم چون رشتهٔ مریم دوتا است
دلم چون سوزن عیساست یکتا

من اینجا پای‌بند رشته ماندم
چو عیسی پای‌بند سوزن آنجا

چرا سوزن چنین دجال چشم است
که اندر جیب عیسی یافت ماوا

لباس راهبان پوشیده روزم
چو راهب زان برآرم هر شب آوا

به صور صبح گاهی برشکافم
صلیب روزن این بام خضرا

شده است از آه دریا جوشش من
تیمم گاه عیسی قعر دریا

به من نامشفقند آباء علوی
چو عیسی زان ابا کردم ز آبا

مرا از اختر دانش چه حاصل
که من تاریک او رخشنده اجزا

چه راحت مرغ عیسی را ز عیسی
که همسایه است با خورشید عذرا

گر آن کیخسرو ایران و تور است
چرا بیژن شد اندر چاه یلدا

چرا عیسی طبیب مرغ خود نیست
که اکمه را تواند کرد بینا

نتیجه دختر طبعم چو عیسی است
که بر پاکی مادر هست گویا

سخن بر بکر طبع من گواه است
چو بر اعجاز مریم نخل خرما

چو من ناورد پانصد سال هجرت
دروغی نیست ها برهان من ها

برآرم زاین دل چون خان زنبور
چو زنبوران خون آلوده غوغا

زبان روغنینم زآتش آه
بسوزد چون دل قندیل ترسا

چو قندیلم برآویزند و سوزند
سه زنجیرم نهادستند اعدا

چو مریم سرفکنده، ریزم از طعن
سرشکی چون دم عیسی مصفی

چنان استاده‌ام پیش و پس طعن
که استاده است الف‌های اطعنا

مرا زانصاف یاران نیست یاری
تظلم کردنم زان نیست یارا

علی الله از بد دوران علی الله
تبرا از خدا دوران تبرا

نه از عباسیان خواهم معونت
نه بر سلجوقیان دارم تولا

چو داد من نخواهد داد این دور
مرا چه ارسلان سلطان چه بغرا

چو یوسف نیست کز قحطم رهاند
مرا چه ابن‌یامین چه یهودا

مرا اسلامیان چون داد ندهند
شوم برگردم از اسلام حاشا

پس از تحصیل دین از هفت مردان
پس از تاویل وحی از هفت قرا

پس از الحمد و الرحمن والکهف
پس از یاسین و طاسین میم و طاها

پس از میقات حج و طوف کعبه
جمار و سعی و لبیک و مصلی

پس از چندین چله در عهد سی سال
شوم پنجاهه گیرم آشکارا

مرا مشتی یهودی فعل، خصمند
چو عیسی ترسم از طعن مفاجا

چه فرمائی که از ظلم یهودی
گریزم بر در دیر سکوبا

چه گوئی کستان کفر جویم
نجویم در ره دین صدر والا

در ابخازیان اینک گشاده
حریم رومیان آنک مهیا

بگردانم ز بیت الله قبله
به بیت المقدس و محراب اقصی

مرا از بعد پنجه ساله اسلام
نزیبد چون صلیبی بند بر پا

روم ناقوس بوسم زین تحکم
شوم زنار بندم زین تعدا

کنم تفسیر سریانی ز انجیل
بخوانم از خط عبری معما

من و ناجرمکی و دیر مخران
در بقراطیانم جا و ملجا

مرا بینند اندر کنج غاری
شده مولو زن و پوشیده چوخا

به جای صدرهٔ خارا چو بطریق
پلاسی پوشم اندر سنگ خارا

چو آن عود الصلیب اندر بر طفل
صلیب آویزم اندر حلق عمدا

وگر حرمت ندارندم به ابخاز
کنم زآنجا به راه روم مبدا

دبیرستان نهم در هیکل روم
کنم آئین مطران را مطرا

بدل سازم به زنار و به برنس
ردا و طیلسان چون پور سقا

کنم در پیش طرسیقوس اعظم
ز روح القدس و ابن و اب مجارا

به یک لفظ آن سه خوان را از چه شک
به صحرای یقین آرم همانا

مرا اسقف محقق‌تر شناسد
ز یعقوب و ز نسطور و ز ملکا

گشایم راز لاهوت از تفرد
نمایم ساز ناسوت از هیولا

کشیشان را کشش بینی و کوشش
به تعلیم چو من قسیس دانا

مرا خوانند بطلمیوس ثانی
مرا دانند فیلاقوس والا

فرستم نسخهٔ ثالث ثلاثه
سوی بغداد در سوق الثلاثا

به قسطنطین برند از نوک کلکم
حنوط و غالیه موتی و احیا

به دست آرم عصای دست موسی
بسازم زان عصا شکل چلیپا

ز سرگین خر عیسی ببندم
رعاف جاثلیق ناتوانا

ز افسار خرش افسر فرستم
به خانان سمرقند و بخارا

سم آن خر به اشک چشم و چهره
بگیرم در زر و یاقوت حمرا

سه اقنوم و سه قرقف را به برهان
بگویم مختصر شرح موفا

چه بود آن نفخ روح و غسل و روزه
که مریم عور بود و روح تنها

هنوز آن مهر بر درج رحم داشت
که جان افروز گوهر گشت پیدا

چه بود آن نطق عیسی وقت میلاد
چه بود آن صوم مریم وقت اصغا

چگونه ساخت از گل مرغ عیسی
چگونه کرد شخص عازر احیا

چه معنی گفت عیسی بر سر دار
که آهنگ پدر دارم به بالا

وگر قیصر سکالد راز زردشت
کنم زنده رسوم زند و استا

بگویم کان چه زند است و چه آتش
کز او پازند و زند آمد مسما

چه اخگر ماند از آن آتش که وقتی
خلیل الله در آن افتاد دروا

به قسطاسی بسنجم راز موبد
که جوسنگش بود قسطای لوقا

چرا پیچد مگس دستار فوطه
چرا پوشد ملخ رانین دیبا

به نام قیصران سازم تصانیف
به از ارتنک چین و تنگلوشا

بس ای خاقانی از سودای فاسد
که شیطان می‌کند تلقین سودا

رفیق دون چه اندیشد به عیسی؟
وزیر بد چه آموزد به دارا؟

مگو این کفر و ایمان تازه گردان
بگو استغفر الله زین تمنا

فقل و اشهد بان‌الله واحد
تعالی عن مقولاتی تعالی

چه باید رفت تا روم از سر ذل
عظیم الروم عز الدوله اینجا

یمین عیسی و فخر الحواری
امین مریم و کهف النصاری

مسیحا خصلتا قیصر نژادا
تورا سوگند خواهم داد حقا

به روح القدس و نفخ روح و مریم
به انجیل و حواری و مسیحا

به مهد راستین و حامل بکر
به دست و آستین باد مجرا

به بیت المقدس و اقصی و صخره
به تقدیسات انصار و شلیخا

به ناقوس و به زنار و به قندیل
به یوحنا و شماس و بحیرا

به خمسین و به دنح و لیلة الفطر
به عیدالهیکل و صوم العذارا

به پاکی مریم از تزویج یوسف
به دوری عیسی از پیوند عیشا

به بیخ و شاخ و برگ آن درختی
که آمد میوه‌ش از روح معلا

به ماه تیر کانگه بود نیسان
به نخل پیر کانجا گشت برنا

به بانگ و زاری مولو زن از دیر
به بند آهن اسقف بر اعضا

به تثلیث بروج و ماه و انجم
به تربیع و به تسدیس ثلاثا

ز تثلیثی کجا سعد فلک راست
به تربیع صلیبت باد پروا

که بهر دیدن بیت‌المقدس
مرا فرمان بخواه از شاه دنیا

ز خط استوا و خط محور
فلک را تا صلیب آید هویدا

سزد گر عیسی اندر دیر هرقل
کند تسبیح از این ابیات غرا

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#413 | Posted: 14 Aug 2011 11:15
شمارهٔ ۹ - این قصیدهٔ را ارتجالا در مدح شروان شاه منوچهر و صفت شکارگاه او و بنای بند باقلانی سروده است


از سر زلف تو بوئی سر به مهر آمد به ما
جان به استقبال شد کای مهد جان‌ها تا کجا
این چه موکب بود یارب کاندر آمد شادمان
بارگیرش صبح دم بود و جنیبت کش صبا
در میان جان فروشد بر در دل حلقه زد
از بن هر موی فریادی برآمد کاندرآ
ما در آب و آتش از فکرت که گوئی آن نسیم
باد زلفت بود با خاک جناب پادشا
با غبار صید گاه شاه کز تعظیم هست
ز آهوان مشک ده صد تبتش در یک فضا
صید گاه شاه جان‌ها را چراگاه است ازآنک
لخلخهٔ روحانیان بینی در او بعرالظبا
هم در او افعی گوزن آسا شده تریاق‌دار
هم گوزنانش چو افعی مهره‌دار اندر قفا
شاه را دیدم در او پیکان مقراضه به کف
راست چون بحر نهنگ انداز در نخجیر جا
وحشیان از حرمت دستش سوی پیکان او
پای کوبان آمدندی از سر حرص و هوا
خون صید الله اکبر نقش بستی بر زمین
جان صید الحمد الله سبحه گفتی در هوا
پیش تیرش آهوان را از غم رد و قبول
شیر خون گشتی و خون شیر آن ز خوف این از رجا
تیر چون در زه نشاندی بر کمان چرخ‌وش
گفتی او محور همی راند ز خط استوا
سعد ذابح سر بریدی هر شکاری را که شاه
سوی او محور ز خط استوا کردی رها
پیش پیکان دو شاخش از برای سجده‌ای
شیر چون شاخ گوزنان پشت را کردی دوتا
من شنیدم کز نهیب تیر این شیر زمین
شیر گردون را اغثنا یا غیاث آمد ندا
داور مهدی سیاست مهدی امت پناه
رستم حیدر کفایت حیدر احمد لوا
خسرو سلطان نشان خاقان اکبر کز جلال
روزگارش عبده الاصغر نویسد بر ملا
عطسهٔ جودش بهشت و خندهٔ تیغش سقر
ظل چترش آفتاب و گرد رخشش کیمیا
آفتاب مشتری حکم و سپهر قطب حلم
زیر دست آورده مصری مار و هندی اژدها
هندی او همچو زنگی آدمی خور در مصاف
مصری او چون عرابی تیز منطق در سخا
نام او چون اسم اعظم تاج اسمادان از آنک
حلقهٔ میم منوچهر است طوق اصفیا
بلکه رضوان زین پس از میم منوچهر ملک
یارهٔ حوران کند گر شاه را بیند رضا
دایرهٔ میم منوچهر از ثوابت برتر است
آفرینش در میانش نقطه‌ای بس بینوا
گر سما چون میم نام او نبودی از نخست
هم چو سین در هم شکستی تاکنون سقف سما
حرمتی دارد چنان توقیع او کاندر بهشت
صح ذلک گشت تسبیح زبان انبیا
چرخ را توقیع او حرز است چون او برکشد
آن سعادت بخش مریخ زحل‌وش در وغا
تیغ او خواهد گرفتن روم و هند از بهر آنک
این دو جا را هست مریخ و زحل فرمان روا
هم زبانش تیغ و هم تیغش زبان نصرت است
این سراید سر وحی و آن کند درس غزا
تیغ حصرم رنگ و بر وی دانه دانه چون عنب
بخت کرده زان عنب نقل و ز حصرم توتیا
تیغ او آبستن است از فتح و اینک بنگرش
نقطهای چهره بر آبستنی دارد گوا
شاه در یک حال هم خضر است و هم اسکندر است
کینهٔ دین کرد و شد با آب حیوان آشنا
هم ز پیش آب حیوان سد ظلمت برگرفت
هم میان آب کر سدی دگر کرد ابتدا
از نهیب این چنین سد کوست فتح الباب فتح
سد باب الباب لرزان شد به زلزال فنا
شاه بود آگه که وقتی ماه و گاو زمین
کلی اجزای گیتی را کنند از هم جدا
پیش از آن کز هم برفتی هفت اندام زمین
رفت و پیش گاو و ماهی ساخت سدی از قضا
پس بر آن سد مبارک ده انامل برگماشت
جدولی را هفت دریا ساخت از فیض عطا
وز فلک آورد در وی گاو و ماهی و صدف
گاو گردنده، صدف جنبان و ماهی آشنا
ماهیش دندان فکن گشت و صدف گوهر نمای
گاو او عنبر فزای و ساحلش سنبل گیا
بود در احکام خسرو کز پی سی و دو سال
خسف آب و باد خواهد بود در اقلیم ما
آب را بربست و دست و باد را بشکست پای
تا نه زآب آید گزند و نه ز باد آید بلا
زآنکه چون نحل این بنا را خود مهندس بود شاه
آب چون آیینه‌شان انگبین گشت از صفا
تا چو شاه نحل شاه انگیخت لشکر چشم خصم
صد هزاران چشمه شد چون خانهٔ نحل از بکا
تا به افزون برد رنج و گنج افزون برگشاد
رنج‌های هرکسی را گنج‌ها دادش جزا
بهر مزدوران که محروران بدند از ماندگی
قرصهٔ کافور کرد از قرصهٔ شمس الضحی
وز ملایک نعرها برخاست کاینک در زمین
شاه بند باقلانی بست چون بند قبا
قاصد بخت از زبان صبح دم این دم شنید
صد زبان شد هم چو خورشید از پی این ماجرا
چون کبوتر نامه آورد از ظفر، نعم البرید
عنکبوت آسا خبر داد از خطر نعم الفتا
گفت کای خاقانی آتش گاه محنت شد دلت
راه حضرت گیر و جان از آتش غم کن رها
شاه سد آب کرد اینک رکاب شاه بوس
تا برای سد آتش بندها سازد تورا
زانکه امروز آب و آتش عاجز از اعجاز اوست
گر بخواهد زآب سازد شمع و ز آتش آسیا
گفتم ای جبریل عصمت گفتم ای هدهد خبر
وحی پردازی عفا الله ملک بخشی مرحبا
دعوتم کردی به لشگرگاه خاقان کبیر
حبذا لشگرگه خاقان اکبر حبذا
لیک من در طوق خدمت چون کبوتر بد دلم
پیش شه بازی چنان، زنهار کی باشد مرا
گفت کان شه باز در نسرین گردون ننگرد
بر کبوتر باز بیند اینت پنداری خطا
هین بگو ای فیض رحمت هین بگو ای ظل حق
هین بگو ای حرز امت هین بگو ای مقتدا
ای خدیو ماه رخش ای خسرو خورشید چتر
ای یل بهرام زهره ای شه کیوان دها
آستانت گنبد سیماب گون را متکاست
بندهٔ سیماب دل سیماب شد زین متکا
خود سپاه پیل در بیت الحرم گو پی منه
خود قطار خوک در بیت المقدس گو میا
کی برند آب درمنه بر لب آب حیات
کی شود سنگ منات اندر خور سنگ منا
بنده چون زی حضرتت پوید ندارد بس خطر
نجم سفلی چون شود شرقی ندارد بس ضیا
خود مدیحت را به گفت او کجا باشد نیاز
مصحف مجد از پر طاووس کی بگیرد بها
خاک درگاهت دهد از علت خذلان نجات
کاتفاق است این که از یاقوت کم گردد وبا
بندهٔ خاکین به خدمت نیم رو خاکین رسید
سهم خسران پس نهاد و سهم خسرو پیشوا
کیمیای جان نثار آورده بر درگاه شاه
با عقیق اشک و زر چهره و در ثنا
زید چون در خدمت احمد به ترک زن بگفت
نام باقی یافت اینک آیت لماقضی
هم نثار از جان توان کردن به صدر چون تو شاه
هم به ترک زن توان گفتن برای مصطفی
جان خاقانی ز تف آفتاب و رنج راه
مانده بود آسوده شد در سایهٔ ظل خدا
اجتماع ماه بود امروز و استقبال بخت
کاوفتاد این ذره را با چون تو خورشید التقا
مریم طبعش نکاح یوسف وصف تو بست
مریمی با حسن یوسف نی چو یوسف کم بها
لیک با ام الخبائث چون طلاقش واقع است
خسروش رجعت نفرماید به فتوی جفا
گر بسیط خاک را چون من سخن پیرای هست
اصلم آتش دان و فرعم کفر و پیوندم ابا
آسمان صدرا شنیدی لفظ پروین‌بار من
قائلان عهد را گو هکذا والا فلا
ای گه توقیع آصف خامه و جمشید قدر
وی گه نیت ارسطو علم و اسکندر بنا
ای ربیع فضل، از تو گشت آدم را شرف
وی ربیع فصل، از تو گشت عالم را نما
در ربیع دولتت هرگز خزان را ره مباد
فارغم ز آمین که دانم مستجاب است این دعا

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#414 | Posted: 14 Aug 2011 11:16
شمارهٔ ۱۰ - رشید الدین وطوط در مدح خاقانی قصیده‌ای مشتمل بر سی و یک بیت سرود و برای او فرستاد که اولش این است «ای سپهر قدر را خورشید و ماه وی سریر فضل را دستور و شاه» «افضل الدین بوالفضایل بحر فضل فیلسوف دین فزای کفرکاه» خاقانی در جواب وی گفته است


مگر به ساحت گیتی نماند بوی وفا
که هیچ انس نیامد ز هیچ انس مرا

فسردگان را همدم چگونه برسازم
فسردگان ز کجا و دم صفا ز کجا

درخت خرما از موم ساختن سهل است
ولیک از آن نتوان یافت لذت خرما

مرا ز فرقت پیوستگان چنان روزی است
که بس نماند که مانم ز سایه نیز جدا

اگر به گوش من از مردمی دمی برسد
به مژده مردمک چشم بخشمش عمدا

اگر مرا ندای ارجعی رسد امروز
وگر بشارت لاتقنطوا رسد فردا

به گوش هوش من آید ندای اهل بهشت
نصیب نفس من آید نوید ملک بقا

ندای هاتف غیبی ز چار گوشهٔ عرش
صدای کوس الهی به پنج نوبهٔ لا

خروش شهپر جبریل و صور اسرافیل
غریو سبحهٔ رضوان و زیور حورا

لطافت حرکات فلک به گاه سماع
طراوت نغمات ملک به گاه ندا

صریر خامهٔ مصری میانهٔ توقیع
صهیل ابرش تازی میانهٔ هیجا

نوای باربد و ساز بربط و مزمار
طریق کاسه‌گر و راه ارغنون و سه‌تا

صفیر صلصل و لحن چکاوک و ساری
نفیر فاخته و نغمهٔ هزار آوا

نوازش لب جانان به شعر خاقانی
گزارش دم قمری به پردهٔ عنقا

مرا از این همه اصوات آن خوشی نرسد
که از دیار عزیزی رسد سلام وفا

چنان که دوشم بی‌زحمت کبوتر و پیک
رسید نامهٔ صدر الزمان به دست صبا

درست گوئی صدر الزمان سلیمان بود
صبا چو هدهد و محنت سرای من چو سبا

از آن زمان که فرو خواندم آن کتاب کریم
همی سرایم یا ایها الملاء به ملا

بهار عام شکفت و بهار خاص رسید
دو نوبهار کز آن عقل و طبع یافت نوا

بهار عام جهان را ز اعتدال مزاج
بهار خاص مرا شعر سید الشعرا

سزد که عید کنم در جهان به فر رشید
که نظم و نثرش عیدی مؤبد است مرا

اگر به کوه رسیدی روایت سخنش
زهی رشید جواب آمدی به جای صدا

ز نقش خامهٔ آن صدر و نقش نامهٔ او
بیاض صبح و سواد دل مراست ضیا

ز نظم و نثرش پروین و نعش خیزد و او
بهم نیامد پروین و نعش در یک جا

عبارتش همه چون آفتاب و طرفه‌تر آن
که نعش و پروین در آفتاب شد پیدا

برای رنج دل و عیش بد گوارم ساخت
جوارشی ز تحیت مفرحی ز ثنا

معانیش همه یاقوت بود و زر یعنی
مفرح از زر و یاقوت به برد سودا

به صد دقیقه ز آب در منه تلخ ترم
به سخره چشمهٔ خضرم چو خواند آن دریا

زبون‌تر از مه سی روزه‌ام مهی سی‌روز
مرا به طنز چو خورشید خواند آن جوزا

طویلهٔ سخنش سی و یک جواهر داشت
نهادمش به بهای هزار و یک اسما

به سال عمرم از او بیست و پنج بخریدم
شش دگر را شش روز کون بود بها

مگر که جانم از این خشک سال صرف زمان
گریخت در کنف او به وجه استسقا

که او به پنج انامل به فتح باب سخن
ز هفت کشور جانم ببرد قحط و غلا

حیات بخشا در خامی سخن منگر
که سوخته شدم از مرگ قدوة الحکما

شکسته دل تر از آن ساغر بلورینم
که در میانهٔ خارا کنی ز دست رها

بدان قرابهٔ آویخته همی مانم
که در گلو ببرد موش، ریسمانش را

فروغ فکر و صفای ضمیرم از عم بود
چو عم بمرد، بمرد آن همه فروغ و صفا

جهان به خیره کشی بر کسی کشید کمان
که برکشیدهٔ حق بود و برکشندهٔ ما

ازین قصیده نمودار ساحری کن از آنک
بقای نام تو است این قصیدهٔ غرا

به هرکسی ز من این دولت ثنا نرسد
خنک تو کاین همه دولت مسلم است تورا

اگر خری دم ازین معجزه زند که مراست
دمش بیند که خر، گنگ بهتر از گویا

کمان گروههٔ گبران ندارد آن مهره
که چار مرغ خلیل اندر آورد ز هوا

اگرچه هرچه عیال منند خصم منند
جواب ندهم الا انهم هم السفها

که خود زبان زبانی به حبس گاه جحیم
دهد جواب به واجب که اخسئوا فیها

محققان سخن زین درخت میوه برند
وگر شوند سراسر درختک دانا

دعای خالص من پس رو مراد تو باد
که به ز یاد توام نیست پیشوای دعا

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#415 | Posted: 14 Aug 2011 11:17
شمارهٔ ۱۱ - در صفت عشق و مدح شیخ الاسلام ناصر الدین ابراهیم


عشق بیفشرد پا بر نمط کبریا
برد به دست نخست هستی ما را ز ما

ما و شما را به نقد بی خودیی در خور است
زانکه نگنجد در او هستی ما و شما

چرخ در این کوی چیست؟ حلقهٔ درگاه راز
عقل در این خطه کیست؟ شحنهٔ راه فنا

بر سر این سر کار کی رسی ای ساده دل
بر در این دار ملک، کی شوی این بینوا

هست به معیار عشق گوهر تو کم عیار
هست به بازار دل یوسف تو کم بها

دیدهٔ ظاهر بدوز، بارگه اینک ببین
جوشن صورت بدر، معرکه اینک درآ

بهرهٔ درگاه دان هم خطر و هم خطاب
بهر شهنشاه دان هم صفت و هم صفا

در صفت مردان بیار قوت معنی از آنک
در ره صورت یکی است مردم و مردم گیا

اول، غسلی بکن زین سوی نیل عدم
پس به تماشا گذر آن سوی مصر بقا

گیرم چون گل نه‌ای ساخته خونین لباس
کم ز بنفشه مباش دوخته نیلی وطا

خیز که استاده‌اند راهروان ازل
بر سر راهی که نیست تا ابدش منتها

مرکب همت بتاز یک ره و بیرون جهان
از سر طاق فلک تا به حد استوا

مردمهٔ چشم ساز نعل پی صوفیان
دانهٔ دل کن نثار بر سر اصحابنا

در کنف فقر بین سوختگان خام نوش
بر شجر لا نگر مرغ‌دلان خوش نوا

هر یکی از رنگ و رای چون فلک و آفتاب
هر یکی از قرب و قدر چون ملک و پادشا

خادم این جمع دان و آبده دستشان
قبهٔ ازرق شعار، خسرو زرین غطا

صاحب دلق و عصا چون خضر و چون کلیم
گنج روان زیر دلق مار نهان در عصا

کرده به دیوان دل چرخ و زمین را لقب
پیر تجشم نهاد زشت شبانگه لقا

از گه عهد الست چیره زبان در بلی
پیش در لا اله بسته میان هم چو لا

کرده به هنگام حال حلهٔ نه چرخ چاک
داده به وقت نوا نقد دو عالم عطا

رستهٔ دهر و فلک دیده و بشناخته
رایج این را دغل بازی آن را دغا

بهر فریدون راز کرده ز عصمت علم
در صف فغفور آز کرده به همت غزا

از اثر داغشان هردم سلطان عشق
گوید خاقانیا خاک توام مرحبا

رو به هنر صدر جوی بر در صدر جهان
رو به صفت بازگرد بر در اصحاب ما

جاه براهیم بین گشته براهیم‌وار
مکرم اخوان فقر بر سر خوان رضا

حافظ اعلام شرع ناصر دین رسول
کز مدد علم اوست نصرت حزب خدا

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#416 | Posted: 14 Aug 2011 11:17
شمارهٔ ۱۲ - مطلع دوم


ای صفت زلف تو غارت ایمان ما
عشق جهان سوز تو بر دل ما پادشا

بر در ایوان توست پای شکسته خرد
بر سر میدان توست دست گشاده هوا

صد لطف از کردگار وز لب تو یک سخن
صد ستم از روزگار وز دل تو یک جفا

از رخ تو کس نداد هیچ نشانی تمام
وز مژهٔ تو نکرد هیچ خدنگی خطا

ای تو ز ما بیخبر ما به تمنای تو
بس که بپیموده‌ایم عالم خوف و رجا

گاه بدزدیم چشم از تو ز بیم رقیب
گه به نظر بشکنیم چشم رقیب تو را

لعل تو طرف زر است بر کمر آفتاب
وصل تو مهر تب است در دهن اژدها

بر سر کوی تو من نایب خاقانیم
بو که به دیوان عشق نام برآید مرا

صبح امید منی طاب علیک الصبوح
گرچه به شب‌های هجر طال علی البلا

موی شکافم به شعر موی شدستم ز غم
لیک نگنجم همی در حرم مقتدا

صدر براهیم نام راد سلیمان جلال
خواجهٔ موسی سخن مهتر احمد سخا

یافت ز الطاف او عالم فرتوت، فر
برد ز انصاف او فصل بهاران، بها

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#417 | Posted: 14 Aug 2011 11:18
شمارهٔ ۱۳ - مطلع سوم


نافهٔ آهو شده است ناف زمین از صبا
عقد دو پیکر شده است پیکر باغ از هوا

روح روان است آب بی‌عمل امتحان
زر خلاص است خاک بی‌اثر کیمیا

شاخ شکوفه فشان سنقر کانند خرد
هر نفسی بال و پر ریخته‌شان از قضا

دفتر گل را فلک کرد به شنگرف رنگ
زرین شیرازه زد هر ورقی را جدا

بر قد لاله قمر دوخت قباهای رش
خشتک نفطی نهاد بر سر چینی قبا

دوش نسیم سحر بر در من حلقه زد
گفتم هان کیست؟ گفت : قاصدیم آشنا

جان مرا هدیه کرد بوی سر زلف یار
از نفحات ربیع در حرکات صبا

گفتم ز اسرار باغ هیچ شنیدی بگوی
گفت دل بلبل است در کف گل مبتلا

گفتم کامروز کیست تازه سخن در جهان
گفت که خاقانی است بلبل باغ ثنا

مادح شیخ امام، عالم عامل که هست
ناصر دین خدای مفتخر اولیا

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#418 | Posted: 14 Aug 2011 11:19
شمارهٔ ۱۴ - مطلع چهارم




داد مرا روزگار مالش دست جفا
با که توانم نمود نالش از این بی وفا

در سرم افکند چرخ با که سپارم عنان
بر لبم آورده جان با که گزارم عنا

محنت چون خون و گوشت در تنم آمیخته است
تا نشود جان ز تن، زو نتوان شد رها

برنتوانم گرفت پرهٔ کاهی ز ضعف
گرچه به صورت یکی است روی من و کهربا

گر ز غمم صد یکی شرح دهم پیش کوه
آه دهد پاسخم کوه به جای صدا

پای نهم در عدم بو که به دست آورم
هم نفسی تا کند درد دلم را دوا

این همه محنت که هست درد دو چشم من است
هیچ نکوعهد نیست کو شودم توتیا

هیچ نکرده گناه تا کی باشم به گوی
خستهٔ هر ناحفاظ بستهٔ هر ناسزا

از لگد حادثات سخت شکسته دلم
بسته خیالم که هست این خلل از بوالعلا

پیش بزرگان ما آب کسی روشن است
فعل سگ گنجه است قدح خر روستا

خود به ولوغ سگی بحر نگردد نجس
خود به وجود خری خلد نیابد وبا

این چو مگس می‌کند خوان سخن را عفن
وان چو ملخ می‌برد کشتهٔ دین را نما

من شده چون عنکبوت در پی آن در بدر
بانگ کشیده چو سار از پی این جا بجا

یارب خاقانی است بانگ پر جبرئیل
خانه و کاشانه‌شان باد چو شهر سبا

هم بنماید چنین هم شود از قدر صدر
درد ورا انحطاط رنج ورا انتها

عازر ثانی منم یافته از وی حیات
عیسی دلها وی است داده تنم را شفا

آستر نطع اوست قبله‌گه آسمان
منتظر جمع اوست قبله‌گه مصطفی

گر دو شود قبله‌مان بس عجبی نی از آنک
او به شماخی نهاد کعبهٔ دیگر بنا

در ازل آن کعبه بود قبلهٔ دین هدی
تا ابد این کعبه باد قبلهٔ مجد و علا

ای فضلا پروری کز شرف نام تو
مدعیان را درید قافیهٔ من قفا

تا به نوای مدیح وصف تو برداشتم
رود رباب من است رودهٔ اهل ریا

بهر خواص تو را مائدهٔ خوش مذاق
ساختم از جان پاک بنگر و در ده صلا

هست طریق غریب اینکه من آورده‌ام
اهل سخن را سزد گفتهٔ من پیشوا

خصم نگردد به زرق هم سخن من از آنک
همدم بلبل نشد بوالعجب از گندنا

گر ز درت غایبم جان بر تو حاضر است
مهره چو آمد به دست مار به کف گو میا

بر محک رغبتم بیش مزن بهر آنک
رد شدهٔ عالمم قلب همه دست‌ها

نقش کژ من مبین خاصه که دانسته‌ای
سر لان تسمع خیر من ان تری

نایدت از بود من هیچ غرض جز سخن
نیستم از مدح تو هیچ عوض جز دعا

بر در صدر تو باد خیمه زده تا ابد
لشکر جاه و جلال موکب عز و علا

شهر بد اندیش باد خاصه شبستان او
موقف خسف عظیم موضع مرگ فجا

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#419 | Posted: 14 Aug 2011 11:20
شمارهٔ ۱۵ - در ستایش ابوالمظفر جلال الدین شروان شاه


صبح است کمانکش اختران را
آتش زده آب پیکران را

هنگام صبوح موکب صبح
هنگامه دریده اختران را

بر صرع ستارگان دم صبح
ماند نفس فسون گران را

یک می به دو گنج شایگان خر
رغم دل رایگان خوران را

دریاکش از آن چمانهٔ زر
کو ماند کشتی گران را

می تا خط ازرق قدح کش
خط در کش زهد پروران را

از سیم صراحی و زر می
دستارچه ساز دلبران را

دستارچه بین ز برگ شمشاد
طوق غبب سمن بران را

خورشید چو کعبتین همه چشم
نظاره هلال منظران را

زهره به دو زخمه از سر نعش
در رقص کشد سه خواهران را

از باده چو شعله از صنوبر
گلنار به کف صنوبران را

نراد طرب به مهره بازی
از دست، بنفش کرده ران را

در گوهر می زر است و یاقوت
تریاک، مزاج گوهران را

یاقوت و زرش مفرح آمد
جان داروی درد غم بران را

می درده و مهره نه به تعجیل
این ششدرهٔ ستم گران را

هرکس را جام در خورش ده
از سوخته فرق کن تران را

گر قطره رسد به بد دلان می
یک دریا ده دلاوران را

دردی و سفال مفلسان راست
صافی و صدف توان گران را

شش پنج زنند برتران نقش
یک نقش رسد فرو تران را

چو جرعه فلک به خاک بوسی
خاکی شده جرعهٔ سران را

خاقانی خاک جرعه چین است
جام زر شاه کامران را

وز در دری نثار ساز است
شروان شه صاحب القران را

خاقان کبیر ابوالمظفر
سر جمله شده مظفران را

در گردن صفدران خزران
افکنده کمند خیزران را

دریا ز کفش غریق گوهر
او گوهر تاج گوهران را

با موکبش آب شور دریا
ماند عرق تکاوران را

باکو به دعای خیرش امروز
ماند بسطام و خاوران را

باکو به بقاش باج خواهد
خزران و ری و زره گران را

شمشیرش از آسمان مدد یافت
فتح دربند و شابران را

گشتاسب معونت از پسر خواست
کاورد به دست دختران را

این قطعه کنم به مدح تضمین
کاستاد منم سخنوران را

تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
#420 | Posted: 14 Aug 2011 11:20
شمارهٔ ۱۶ - مطلع دوم


ای رای تو صیقل اختران را
افسر توئی افسر سران را

خاک در تو به عرض مصحف
جای قسم است داوران را

هر هفته ز تیغ تو عطیت
هفت اقلیم است سروران را

در کعبهٔ حضرت تو جبریل
دست آب دهد مجاوران را

چون شاخ گوزن بر در تو
قامت شده خم غضنفران را

دایه شده بر قریش و برمک
صدق و کرم تو جعفران را

تا محضر نصرتت نوشتند
آوازه شکست دیگران را

کانجا که محمد اندر آمد
دعوت نرسد پیمبران را

گر دهر حرونیی نموده است
چون رام تو گشت منگر آن را

بنگر که چو دست یافت یوسف
چه لطف کند برادران را

از عالم زاده‌ای و پیشت
عالم تبع است چاکران را

هم رد مکنش که راد مردان
حرمت دارند مادران را

قدرت ز برای کار تو ساخت
این قبهٔ نغز بی‌کران را

گر خاتم دست تو نزیبد
هم حلقه نشاید استران را

صحن فلک از بزان انجم
ماند رمهٔ مضمران را

هست از پی بر نشست خاصت
امید خصی شدن نران را

صاحب غرضند روس و خزران
منکر شده صاحب افسران را

تیغ تو مزوری عجب ساخت
بیماری آن مزوران را

فتح تو به جنگ لشکر روس
تاریخ شد آسمان قران را

رایات تو روس را علی روس
صرصر شده ساق ضمیران را

پیکان شهاب رنگ چون آب
آتش زده دیو لشکران را

در زهرهٔ روس رانده زهر آب
کانداخته یغلق پران را

یک سهم تو خضروار بشکافت
هفتاد و سه کشتی ابتران را

مقراضهٔ بندگان چو مقراض
اوداج بریده منکران را

بس دوخته سگ زنت چو سوزن
در زهره جگر مبتران را

اقبال تو کاب خضر خورده است
دل داده نهنگ خنجران را

وز بس که ز خصم بر لب بحر
خون رفت بریده حنجران را

هم بر لب بحر بحر کردار
خون شد چو شفق دل اشقران را

با ترکشت اژدهای موسی
بنمود مجوس مخبران را

در روم ز اژدهای تیرت
زهر است نواله قیصران را

چون از مه نو زنی عطارد
مریخ هدف شود مرآن را

گر زال ببست پر سیمرغ
بر تیر، هلاک صفدران را

بر تیر تو پر جبرئیل است
آفت شده دیو جوهران را

آن بیلک جبرئیل پرت
عزرائیل است جانوران را

بسته کمر آسمان چو پیکان
ماند به درت مسخران را

شیران شده یاوران رزمت
اقبال تو نجده یاوران را

سیمرغ به نامه بردن فتح
می رشک برد کبوتران را

نصرت که دهد به بد سگالت
هرا که برافکند خران را

با لطف تو در میان نهاده است
خاقانی امید بیکران را

کز لطف تو هم نشد گسسته
امید بهشت، کافران را

در مدحت تو به هفت اقلیم
شش ضربه دهد سخنوران را

شهباز سخن به دولت تو
منقار برید نو پران را

با گاو زری که سامری ساخت
گوساله شمار زرگران را

گر هست سخن گهر، چرا نیست
آهنگ بدو گهر خران را

گر شادی دل ز زعفران خاست
چون رنگ غم است زعفران را

تا حشر فذلک بقا باد
توقیع تو داد گستران را

در جنت مجلست چراگاه
آهو حرکات احوران را

بزمت فلک و سرات منزل
ماهان ستاره زیوران را


تنهایی بد است ،
اما بد تر از آن اینست
که بخواهی تنهاییت را با آدم های مجازی پر کنی
آدم هایی که بود و نبودشان
به روشن یا خاموش بودن یک چراغ بستگی دارد
     
صفحه  صفحه 42 از 99:  « پیشین  1  ...  41  42  43  ...  98  99  پسین » 
شعر و ادبیات انجمن لوتی / شعر و ادبیات / Khaghani | خاقانی بالا
این تاپیک بسته شده. شما نمیتوانید چیزی در اینجا ارسال نمائید.



 
Report Abuse  |  News  |  Rules  |  How To  |  FAQ  |  Moderator List  |  Sexy Pictures Archive  |  Adult Forums  |  Advertise on Looti

Copyright © 2009-2020 Looti.net. Looti.net Forum is not responsible for the content of external sites