تالارها ثبت نام نظرسنجی جستجو موقعیت قوانین آخرین ارسالها   چت روم
شعر و ادبیات

Collection Of Nezami Poems | مجموعه شعرهای نظامی

صفحه  صفحه 29 از 43:  « پیشین  1  ...  28  29  30  ...  42  43  پسین »  
#281 | Posted: 8 May 2012 10:28
بخش ۴۸ - انجامش روزگار نظامی


مغنی ره مش جان بساز
نوازش کنم زان ره دل‌نواز

چنان زن نوا از یکی تا به صد
که در بزم خسرو زدی باربد

نظامی چو این داستان شد تمام
به عزم شدن نیز برداشت گام

نه بس روزگاری برین برگذشت
که تاریخ عمرش ورق در نوشت

فزون بود شش مه ز شصت و سه سال
که بر عزم ره بر دهل زد دوال

چو حال حکیمان پیشینه گفت
حکیمان بخفتند و او نیز خفت

رفیقان خود را به گاه رحیل
گه از ره خبرداد و گاه از دلیل

بخندید و گفتا که آمرزگار
به آمرزشم کرد امیدوار

زما زحمت خویش دارید دور
شما وین‌سرا ما و دارالسرور

درین گفتگو بد که خوابش ربود
تو گفتی که بیداریش خود نبود

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#282 | Posted: 8 May 2012 10:29
بخش ۴۹ - ستایش ملک عز الدین مسعود بن ارسلان


مغنی ره رامش آور پدید
که غم شد به پایان و شادی رسید

رونده رهی زن که بر رود ساز
چو عمر شه آن راه باشد دراز

گر آن بخردان را ستد روزگار
خرد ماند بر شاه ما یادگار

بقا باد شه را به نیروی بخت
بدو باد سرسبزی تاج و تخت

ملک عزدین آنکه چرخ بلند
بدو داد اورنگ خود را کمند

گشایندهٔ راز هفت اختران
ولایت خداوند هشتم قران

نشیننده بزم کسری و کی
فریدون کمر شاه فیروز پی

لبش حقه نوش‌داروی عهد
فروزندهٔ چرخ فیروزه مهد

ز شیرینی چشمهٔ نوش او
شده گوش او حلقه در گوش او

چو نرمی برآراید از بامداد
نشیند در آن بزم چون کیقباد

در آن انگبین خانه بینی چو نحل
به جوش آمده ذوفنونان فحل

چو هر دو فنونی به فرهنگ و هوش
بسا یکفنان را که مالیده گوش

نشسته به هر گوشه گوهر کشی
برانگیخته آبی از آتشی

ملک پرورانی ملایک سرشت
کلید در باغهای بهشت

وزیری به تدبیر بیش از نظام
به اکفی الکفاتی برآورده نام

چو شه چون ملکشه بود دستگیر
نظام دوم باید او را وزیر

زهر کشوری کرده شخصی گزین
بزرگ آفرینش بزرگ آفرین

چو گل خوردن باده‌شان نوشخند
چو بلبل به مستی همه هوشمند

همه نیم هوشیار و شه نیم مست
همه چرب گفتار و شه چرب دست

که دارد چنان بزمی ازخسروان
جز آن هم ملک هم جهان پهلوان

در آن بزم کاشوب را کار نیست
جز این نامه نغز را بار نیست

بدان تا جهان را تماشا کند
رصد بندی کوه و دریا کند

گهی تاختن در طراز آورد
گهی بر حبش ترکتاز آورد

نشسته جهان‌جوی بر جای خویش
جهان ملک آفاقش آورده پیش

به پیروزی این نامهٔ دل‌نواز
در هفت کشور بر او کرده باز

بدو مجلس شاه خرم شده
تصاویر پرگار عالم شده

خه‌ای وارث بزم کیخسروی
به بازوی تو پشت دولت قوی

نظر کن درین جام گیتی نمای
ببین آنچه خواهی ز گیتی خدای

خیال چنین خلوتی زاده‌ای
دهد مژدهٔ شه به شه‌زاده‌ای

به من برچنان درگشاد این کلید
که دری ز دریائی آید پدید

که تا میل زد صبح بر تخت عاج
چنان در نپیوست بر هیچ تاج

چو مهد آمد اول به تقریر کار
اگر مهدی آید شگفتی مدار

بر آرای بزمی بدین خرمی
کمر بند چون آسمان برزمی

چه بودی که در خلد آن بزمگاه
مرا یک زمان دادی اقبال راه

مگر زان بهی بزم آراسته
زکارم شدی بند برخاسته

چو آن یاوری نیست در دست و پای
که در مهد مینو کنم تکیه جای

فرستادن جان به مینوی پاک
به از زحمت آوردن تیره خاک

دو گوهر برآمد ز دریای من
فروزنده از رویشان رای من

یکی عصمت مریمی یافته
یکی نور عیسی بر او تافته

بخوبی شد این یک چو بدر منیر
چو شمس آن به روشن دلی بی نظیر

به نوبتگه شه دو هندوی بام
یکی مقبل و دیگر اقبال نام

فرستاده‌ام هر دو را نزد شاه
که یاقوت را درج دارد نگاه

عروسی که با مهر مادر بود
به ار پرده دارش برادر بود

بباید چو آید بر شهریار
چنین پردگی را چنان پرده‌دار

چو من نزل خاص تو جان داده‌ام
جگر نیز با جان فرستاده‌ام

چنان باز گردانش از نزد خویش
کز امید من باشد آن رفق بیش

مرا تا بدینجا سرآید سخن
تو دانی دگر هر چه خواهی بکن

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#283 | Posted: 8 May 2012 10:30
بخش ۵۰ - انجامش اقبال‌نامه



چو گوهر برون آمد از کان کوه
ز گوهرخران گشت گیتی ستوه

میان بسته هر یک به گوهرخری
خریدار گوهر بود گوهری

من آن گوهر آورده از ناف سنگ
به گوهر فروشی ترازو به چنگ

نه از بهر آن کاین چنین گوهری
فروشم به گنجینهٔ کشوری

به قارونی قفل داران گنج
طمع دارم اندازهٔ دست رنج

فروماندن از بهر کم بیش نیست
بلی ماه با مشتری خویش نیست

نیوشنده‌ای باز جویم به هوش
کزو نشکند نام گوهر فروش

کمر خوانی کوه کردن چو دیو
همان چون ددان بر کشیدن غریو

به سیلاب در گنج پرداختن
جواهر به دریا در انداختن

از آن بر که به گوش تاریک مغز
گشادن در داستانهای نغز

سخن را نیوشنده باید نخست
گهر بی خریدار ناید درست

مرا مشتری هست گوهرشناس
همان گوهر افشاندن بی قیاس

ولیکن ز سنگ آزمایان کوه
پی من گرفتند چندین گروه

چو لعل شب افروزم آمه به چنگ
زهر منجنیقی گشادند سنگ

که ما را ده این گوهر شب‌چراغ
وگرنی گرانی برون بر زباغ

بر آشفتم از سختی کارشان
ز بیوزنی بیع بازارشان

که بیاعی در نه سرهنگیست
پسند نوا درهم آهنگیست

زدر درگذر بیع دریاست این
بها کو که بیعی مهیاست این

چو در بیع دریا نشیند کسی
خزینه به دریاش باید بسی

به دریا کند بیع دریا پدید
که دریا به دریا تواند خرید

هر آوازه کان شد به گیتی بلند
از اندازه‌ای بود گیتی پسند

چو بیوزنیی باشد اندازه را
بلندی کجا باشد آوازه را

درین نکته کز گل برد رنگ را
جوابیست پوشیده فرهنگ را

وگرنه من در به تاراج ده
کمر دزد را دانم از تاج ده

نه زانست چندین سخن راندنم
همان آیت فاقه برخواندنم

که با من جهان سختیی می‌کند
ستورم سبک رختیی می‌کند

تهی نیست از ترهٔ خوان من
ز ناتندرستیست افغان من

چو پرگار بنیت نباشد درست
قلم چون نگردد ز پرگار سست

غرابی که با تندرستی بود
همه دانش انجیر بستی بود

بلی گرچه شد سال بر من کهن
نشد رونق تازگیم از سخن

هنوزم کهن سرو دارد نوی
همان نقره خنگم کند خوش روی

هنوزم به پنجاه بیت از قیاس
صد اندر ترازو نهد حق شناس

هنوزم زمانه به نیروی بخت
دهد در به دامان دیبا به تخت

ولی دارم اندیشهٔ سربلند
که بر صید شیران گشایم کمند

چو شیر افکنم صید و خود بگذرم
خورد سینه روباه و من خون خورم

چو سر سینه را گربه از دیگ برد
چه سود ار عجوزه کند سینه خرد

جهانی چنین در غلط باختن
سپهری چنین در کج انداختن

به شصت آمد اندازهٔ سال من
نگشت از خود اندازهٔ حال من

همانم که بودم به ده سالگی
همان دیو با من به دلالگی

گذشته چنان شد با دی به دشت
فرومانده هم زود خواهد گذشت

درازی و کوتاهی سال و ماه
حساب رسن دارد و دلو و چاه

چو دلو آبی از چه نیارد فراز
رسن خواه کوتاه و خواهی دراز

من این گفتم و رفتم و قصه ماند
به بازی نمی‌باید این قصه خواند

نیوشنده به گرغم خود خورد
که او نیز از این کوچگه بگذرد

نگوید که او چون گذشت از جهان
کند چاره خویش با همرهان

یکی روز من نیز در عهد خویش
سخن یاد می‌کردم از عهد پیش

غم رفتگان در دلم جای کرد
دو چشم مرا اشک پیمای کرد

شب آمد یکی زان عریقان آب
چنین گفت با من به هنگام خواب

غم ما بدان شرط خوردن توان
که باشی تو بیرون ازین همرهان

چوبا کاروانی درین تاختن
همی کار خود بایدت ساختن

از آن شب بسیچ سفر ساختم
دل از کار بیهوده پرداختم

که ایمن بود مرد بیدارهش
ز غوغای این باد قندیل کش

به ار در خم می فرو شد خزم
چو می جامه‌ای را به خون می‌رزم

گر از پشت گوران ندارم کباب
ز گور شکم هم ندارم عذاب

وگر نیست پالوده نغز پیش
کنم مغز پالوده را قوت خویش

و گر خشک شد روغنم در ایاغ
به بی روغنی جان کنم چون چراغ

چو از نان طبلی تهی شد تنم
چو طبل از طپانچه خوری نشکنم

گرم بشکند گردش سال و ماه
مرا مومیائی بس اقبال شاه

خدایا تو این عقد یک رشته را
برومند باغ هنر کشته را

به بی‌یاری اندر جهان یار باش
شب و روزش از بد نگهدار باش

به پایان شد این داستان دری
به فیروز فالی و نیک اختری

چو نام شهش فال مسعود باد
وزین داستان شاه محمود باد

دری بود ناسفته من سفتمش
به فرخ‌ترین طالعی گفتمش

از آنجا که بر مقبلان نقش بست
عجب نیست گر مقبل آمد به دست

چو برخواند این نامه را شهریار
خرد یاورش باد و فرهنگ یار

همین داستان باد از او سر بلند
هم او باد ازین داستان بهره‌مند

نظامی بدو عالی آوازه باد
به نظمی چنین نام او تازه باد

بدو باد فرخنده چون نام او
از آغاز او تا به انجام او

سرش سبز باد و دلش شادمان
از او دور چشم بد بدگمان

جهانش مطیع و زمانش به کام
فلک بنده و روزگارش غلام

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#284 | Posted: 8 May 2012 10:31
مخزن الاسرار




بخش ۱ - آغاز سخن


بسم‌الله الرحمن الرحیم
هست کلید در گنج حکیم

فاتحه فکرت و ختم سخن
نام خدایست بر او ختم کن

پیش وجود همه آیندگان
بیش بقای همه پایندگان

سابقه سالار جهان قدم
مرسله پیوند گلوی قلم

پرده گشای فلک پرده‌دار
پردگی پرده شناسان کار

مبدع هر چشمه که جودیش هست
مخترع هر چه وجودیش هست

لعل طراز کمر آفتاب
حله گر خاک و حلی بند آب

پرورش‌آموز درون پروران
روز برآرنده روزی خوران

مهره کش رشته باریک عقل
روشنی دیده تاریک عقل

داغ نه ناصیه داران پاک
تاج ده تخت نشینان خاک

خام کن پخته تدبیرها
عذر پذیرنده تقصیرها

شحنه غوغای هراسندگان
چشمه تدبیر شناسندگان

اول و آخر بوجود و صفات
هست کن و نیست کن کاینات

با جبروتش که دو عالم کمست
اول ما آخر ما یکدمست

کیست درین دیر گه دیر پای
کو لمن الملک زند جز خدای

بود و نبود آنچه بلندست و پست
باشد و این نیز نباشد که هست

پرورش آموختگان ازل
مشکل این کار نکردند حل

کز ازلش علم چه دریاست این
تا ابدش ملک چه صحراست این

اول او اول بی ابتداست
آخر او آخر بی‌انتهاست

روضه ترکیب ترا حور ازوست
نرگس بینای ترا نور ازوست

کشمکش هر چه در و زندگیست
پیش خداوندی او بندگیست

هر چه جز او هست بقائیش نیست
اوست مقدس که فنائیش نیست

منت او راست هزار آستین
بر کمر کوه و کلاه زمین

تا کرمش در تتق نور بود
خار زگل نی زشکر دور بود

چون که به جودش کرم آباد شد
بند وجود از عدم آزاد شد

در هوس این دو سه ویرانه ده
کار فلک بود گره در گره

تا نگشاد این گره وهم سوز
زلف شب ایمن نشد از دست روز

چون گهر عقد فلک دانه کرد
جعد شب از گرد عدم شانه کرد

زین دو سه چنبر که بر افلاک زد
هفت گره بر کمر خاک زد

کرد قبا جبه خورشید و ماه
زین دو کله‌وار سپید و سیاه

زهره میغ از دل دریا گشاد
چشمه خضر از لب خضرا گشاد

جام سحر در گل شبرنگ ریخت
جرعه آن در دهن سنگ ریخت

زاتش و آبی که بهم در شکست
پیه در و گرده یاقوت بست

خون دل خاک زبحران باد
در جگر لعل جگرگون نهاد

باغ سخا را چو فلک تازه کرد
مرغ سخن را فلک آوازه کرد

نخل زبانرا رطب نوش داد
در سخن را صدف گوش داد

پرده‌نشین کرد سر خواب را
کسوت جان داد تن آب را

زلف زمین در بر عالم فکند
خال (عصی) بر رخ آدم فکند

روی زر از صورت خواری بشست
حیض گل از ابر بهاری بشست

زنگ هوا را به کواکب سترد
جان صبا را به ریاحین سپرد

خون جهان در جگر گل گرفت
نبض خرد در مجس دل گرفت

خنده به غمخوارگی لب کشاند
زهره به خنیاگری شب نشاند

ناف شب از مشک فروشان اوست
ماه نو از حلقه به گوشان اوست

پای سخنرا که درازست دست
سنگ سراپرده او سر شکست

وهم تهی پای بسی ره نبشت
هم زدرش دست تهی بازگشت

راه بسی رفت و ضمیرش نیافت
دیده بسی جست و نظیرش نیافت

عقل درآمد که طلب کردمش
ترک ادب بود ادب کردمش

هر که فتاد از سر پرگار او
جمله چو ما هست طلبگار او

سدره نشینان سوی او پر زدند
عرش روان نیز همین در زدند

گر سر چرخست پر از طوق اوست
ور دل خاکست پر از شوق اوست

زندهٔ نام جبروتش احد
پایه تخت ملکوتش ابد

خاص نوالش نفس خستگان
پیک روانش قدم بستگان

دل که زجان نسبت پاکی کند
بر در او دعوی خاکی کند

رسته خاک در او دانه‌ایست
کز گل باغش ارم افسانه‌ایست

خاک نظامی که بتایید اوست
مزرعه دانه توحید اوست

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#285 | Posted: 8 May 2012 10:32
بخش ۲ - (مناجات اول) در سیاست و قهر یزدان


ای همه هستی زتو پیدا شده
خاک ضعیف از تو توانا شده

زیرنشین علمت کاینات
ما بتو قائم چو تو قائم بذات

هستی تو صورت پیوند نی
تو بکس و کس بتو مانند نی

آنچه تغیر نپذیرد توئی
وانکه نمردست و نمیرد توئی

ما همه فانی و بقا بس تراست
ملک تعالی و تقدس تراست

خاک به فرمان تو دارد سکون
قبه خضرا تو کنی بیستون

جز تو فلکرا خم چوگان که داد
دیک جسد را نمک جان که داد

چون قدمت بانک بر ابلق زند
جز تو که یارد که اناالحق زند

رفتی اگر نامدی آرام تو
طاقت عشق از کشش نام تو

تا کرمت راه جهان برگرفت
پشت زمین بار گران برگرفت

گرنه زپشت کرمت زاده بود
ناف زمین از شکم افتاده بود

عقد پرستش زتو گیرد نظام
جز بتو بر هست پرستش حرام

هر که نه گویای تو خاموش به
هر چه نه یاد تو فراموش به

ساقی شب دستکش جام تست
مرغ سحر دستخوش نام تست

پرده برانداز و برون آی فرد
گر منم آن پرده بهم در نورد

عجز فلک را به فلک وانمای
عقد جهانرا زجهان واگشای

نسخ کن این آیت ایام را
مسخ کن این صورت اجرام را

حرف زبانرا به قلم بازده
وام زمین را به عدم بازده

ظلمتیانرا بنه بی نور کن
جوهریانرا زعرض دور کن

کرسی شش گوشه بهم در شکن
منبر نه پایه بهم درفکن

حقه مه بر گل این مهره زن
سنگ زحل بر قدح زهره زن

دانه کن این عقد شب‌افروز را
پر بشکن مرغ شب و روز را

از زمی این پشته گل بر تراش
قالب یکخشت زمین گومباش

گرد شب از جبهت گردون بریز
جبهه بیفت اخبیه گو برمخیز

تا کی ازین راه نوروزگار
پرده‌ای از راه قدیمی بیار

طرح برانداز و برون کش برون
گردن چرخ از حرکات و سکون

آب بریز آتش بیداد را
زیرتر از خاک نشان باد را

دفتر افلاک شناسان بسوز
دیده خورشید پرستان بدوز

صفر کن این برج زطوق هلال
باز کن این پرده ز مشتی خیال

تا به تو اقرار خدائی دهند
بر عدم خویش گوائی دهند

غنچه کمر بسته که ما بنده‌ایم
گل همه تن جان که به تو زنده‌ایم

بی دیتست آنکه تو خونریزیش
بی بدلست آنکه تو آویزیش

منزل شب را تو دراز آوری
روز فرو رفته تو بازآوری

گرچه کنی قهر بسی را ز ما
روی شکایت نه کسی را ز ما

روشنی عقل به جان داده‌ای
چاشنی دل به زبان داده‌ای

چرخ روش قطب ثبات از تو یافت
باغ وجود آب حیات از تو یافت

غمزه نسرین نه ز باد صباست
کز اثر خاک تواش توتیاست

پرده سوسن که مصابیح تست
جمله زبان از پی تسبیح تست

بنده نظامی که یکی گوی تست
در دو جهان خاک سر کوی تست

خاطرش از معرفت آباد کن
گردنش از دام غم آزاد کن

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#286 | Posted: 8 May 2012 10:33
بخش ۳ - (مناجات دوم) در بخشایش و عفو یزدان


ای به ازل بوده و نابوده ما
وی به ابد زنده و فرسوده ما

دور جنیبت کش فرمان تست
سفت فلک غاشیه گردان تست

حلقه زن خانه به دوش توایم
چون در تو حلقه به گوش توایم

داغ تو داریم و سگ داغدار
می‌نپذیرند شهان در شکار

هم تو پذیری که زباغ توایم
قمری طوق و سگ داغ توایم

بی‌طمعیم از همه سازنده‌ای
جز تو نداریم نوازنده‌ای

از پی تست اینهمه امید و بیم
هم تو ببخشای و ببخش ای کریم

چاره ما ساز که بی داوریم
گر تو برانی به که روی آوریم

این چه زبان وین چه زبان را نیست
گفته و ناگفته پشیمانیست

دل ز کجا وین پر و بال از کجا
من که و تعظیم جلال از کجا

جان به چه دل راه درین بحر کرد
دل به چه گستاخی ازین چشمه خورد

در صفتت گنگ فرو مانده‌ایم
من عرف الله فرو خوانده‌ایم

چون خجلیم از سخن خام خویش
هم تو بیامرز به انعام خویش

پیش تو گر بی سر و پای آمدیم
هم به امید تو خدای آمدیم

یارشو ای مونس غمخوارگان
چاره کن ای چاره بیچاره‌گان

قافله شد واپسی ما ببین
ای کس ما بیکسی ما ببین

بر که پناهیم توئی بی‌نظیر
در که گریزیم توئی دستگیر

جز در تو قبله نخواهیم ساخت
گر ننوازی تو که خواهد نواخت

دست چنین پیش که دارد که ما
زاری ازین بیش که دارد که ما

درگذر از جرم که خواننده‌ایم
چاره ما کن که پناهنده‌ایم

ای شرف نام نظامی به تو
خواجگی اوست غلامی به تو

نزل تحیت به زبانش رسان
معرفت خویش به جانش رسان

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#287 | Posted: 8 May 2012 10:34
بخش ۴ - در نعت رسول اکرم


تخته اول که الف نقش بست
بر در محجوبه احمد نشست

حلقه حی را کالف اقلیم داد
طوق ز دال و کمر از میم داد

لاجرم او یافت از آن میم و دال
دایره دولت و خط کمال

بود درین گنبد فیروزه خشت
تازه ترنجی زسرای بهشت

رسم ترنجست که در روزگار
پیش دهد میوه پس آرد بهار

کنت نبیا چو علم پیش برد
ختم نبوت به محمد سپرد

مه که نگین دان زبرجد شدست
خاتم او مهر محمد شدست

گوش جهان حلقه کش میم اوست
خود دو جهان حلقه تسلیم اوست

خواجه مساح و مسیحش غلام
آنت بشیر اینت مبشر به نام

امی گویا به زبان فصیح
از الف آدم و میم مسیح

همچو الف راست به عهد و وفا
اول و آخر شده بر انبیا

نقطه روشن‌تر پرگار کن
نکته پرگارترین سخن

از سخن او ادب آوازه‌ای
وز کمر او فلک اندازه‌ای

کبر جهان گرچه بسر بر نکرد
سر به جهان هم به جهان در نکرد

عصمتیان در حرمش پردگی
عصمت از او یافته پروردگی

تربتش از دیده جنایت ستان
غربتش از مکه جبایت ستان

خامشی او سخن دلفروز
دوستی او هنر عیب سوز

فتنه فرو کشتن ازو دلپذیر
فتنه شدن نیز برو ناگزیر

بر همه سر خیل و سر خیر بود
قطب گرانسنگ سبک سیر بود

شمع الهی ز دل افروخته
درس ازل تا ابد آموخته

چشمه خورشید که محتاج اوست
نیم هلال از شب معراج اوست

تخت نشین شب معراج بود
تخت نشان کمر و تاج بود

داده فراخی نفس تنگ را
نعل زده خنگ شب آهنگ را

از پی باز آمدنش پای بست
موکبیان سخن ابلق بدست

چون تک ابلق بتمامی رسید
غاشیه داری به نظامی رسید

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#288 | Posted: 8 May 2012 10:35
بخش ۵ - در معراج


نیم شبی کان ملک نیمروز
کرد روان مشعل گیتی فروز

نه فلک از دیده عماریش کرد
زهره و مه مشعله داریش کرد

کرد رها در حرم کاینات
هفت خط و چار حد و شش جهات

روز شده با قدمش در وداع
زامدنش آمده شب در سماع

دیده اغیار گران خواب گشت
کو سبک از خواب عنان تاب گشت

با قفس قالب ازین دامگاه
مرغ دلش رفته به آرامگاه

مرغ پر انداخته یعنی ملک
خرقه در انداخته یعنی فلک

مرغ الهیش قفس پر شده
قالبش از قلب سبکتر شده

گام به گام او چو تحرک نمود
میل به میلش به تبرک ربود

چون دو جهان دیده بر او داشتند
سر ز پی سجده فرو داشتند

پایش ازان پایه که سر پیش داشت
مرحله بر مرحله صد بیش داشت

رخش بلند آخورش افکند پست
غاشیه را بر کتف هر که هست

بحر زمین کان شد و او گوهرش
برد سپهر از پی تاج سرش

گوهر شب را به شب عنبرین
گاو فلک برد ز گاو زمین

او ستده پیشکش آن سفر
از سرطان تاج و زجوزا کمر

خوشه کزو سنبل‌تر ساخته
سنبله را بر اسد انداخته

تا شب او را چه قدر قدر هست
زهره شب سنج ترازو به دست

سنگ ورا کرده ترازو سجود
زانکه به مقدار ترازو نبود

ریخته نوش از دم سیسنبری
بر دم این عقرب نیلوفری

چون ز کمان تیر شکر زخمه ریخت
زهر ز بزغاله خوانش گریخت

یوسف دلوی شده چون آفتاب
یونس حوتی شده چون دلو آب

تا به حمل تخت ثریا زده
لشگر گل خیمه به صحرا زده

از گل آن روضه باغ رفیع
ربع زمین یافته رنگ ربیع

عشر ادب خوانده ز سبع سما
عذر قدم خواسته از انبیا

ستر کواکب قدمش میدرید
سفت ملایک علمش میکشید

ناف شب آکنده ز مشک لبش
نعل مه افکنده سم مرکبش

در شب تاریک بدان اتفاق
برق شده پویه پای براق

کبک وش آن باز کبوتر نمای
فاخته‌رو گشت بفر همای

سدره شده صد ره پیراهنش
عرش گریبان زده در دامنش

شب شده روز اینت نهاری شگرف
گل شده سرو اینت بهاری شگرف

زان گل و زان نرگس کانباغ داشت
نرگس او سرمه مازاغ داشت

چون گل ازین پایه فیروزه فرش
دست به دست آمد تا ساق عرش

همسفرانش سپر انداختند
بال شکستند و پر انداختند

او بتحیر چو غریبان راه
حلقه زنان بر در آن بارگاه

پرده نشینان که درش داشتند
هودج او یکتنه بگذاشتند

رفت بدان راه که همره نبود
این قدمش زانقدم آگه نبود

هر که جز او بر در آن راز ماند
او هم از آمیزش خود باز ماند

بر سر هستی قدمش تاج بود
عرش بدان مائده محتاج بود

چون به همه حرق قلم در کشید
ز آستی عرش علم برکشید

تا تن هستی دم جان می‌شمرد
خواجه جان راه به تن می‌سپرد

چون بنه عرش به پایان رسید
کار دل و جان به دل و جان رسید

تن به گهر خانه اصلی شتافت
دیده چنان شد که خیالش نیافت

دیده که نور ازلی بایدش
سر به خیالات فرو نایدش

راه قدم پیش قدم در گرفت
پرده خلقت زمیان برگرفت

کرد چو ره رفت زغایت فزون
سر ز گریبان طبیعت برون

همتش از غایت روشن دلی
آمده در منزل بی منزلی

غیرت ازین پرده میانش گرفت
حیرت ازان گوشه عنانش گرفت

پرده در انداخته دست وصال
از در تعظیم سرای جلال

پای شد آمد بسر انداخته
جان به تماشا نظر انداخته

رفت ولی زحمت پائی نداشت
جست ولی رخصت جائی نداشت

چون سخن از خود به در آمد تمام
تا سخنش یافت قبول سلام

آیت نوری که زوالش نبود
دید به چشمی که خیالش نبود

دیدن او بی عرض و جوهرست
کز عرض و جوهر از آنسو ترست

مطلق از آنجا که پسندیدنیست
دید خدا را و خدا یدنیست

دیدنش از دیده نباید نهفت
کوری آنکس که بدیده نگفت

دید پیمبر نه به چشمی دگر
بلکه بدین چشم سر این چشم سر

دیدن آن پرده مکانی نبود
رفتن آن راه زمانی نبود

هر که در آن پرده نظرگاه یافت
از جهت بی جهتی راه یافت

هست ولیکن نه مقرر بجای
هر که چنین نیست نباشد خدای

کفر بود نفی ثباتش مکن
جهل بود وقف جهاتش مکن

خورد شرابی که حق آمیخته
جرعه آن در گل ما ریخته

لطف ازل با نفسش همنشین
رحمت حق نازکش او نازنین

لب به شکر خنده بیاراسته
امت خود را به دعا خواسته

همتش از گنج توانگر شده
جمله مقصود میسر شده

پشت قوی گشته از آن بارگاه
روی درآورد بدین کارگاه

زان سفر عشق نیاز آمده
در نفسی رفته و باز آمده

ای سخنت مهر زبانهای ما
بوی تو جانداروی جانهای ما

دور سخا را به تمامی رسان
ختم سخن را به نظامی رسان

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#289 | Posted: 8 May 2012 10:35
بخش ۶ - نعت اول


شمسه نه مسند هفت اختران
ختم رسل خاتم پیغمبران

احمد مرسل که خرد خاک اوست
هر دو جهان بسته فتراک اوست

تازه‌ترین سنبل صحرای ناز
خاصه‌ترین گوهر دریای راز

سنبل او سنبله روز تاب
گوهر او لعل گر آفتاب

خنده خوش زان نزدی شکرش
تا نبرد آب صدف گوهرش

گوهر او چون دل سنگی نخست
سنگ چرا گوهر او را شکست

کرد جدا سنگ ملامت گرش
گوهری از رهگذر گوهرش

یافت فراخی گهر از درج تنگ
نیست عجب زادن گوهر ز سنگ

آری از آنجا که دل سنگ بود
خشکی سوداش در آهنگ بود

کی شدی این سنگ مفرح گزای
گر نشدی درشکن و لعل‌سای

سیم دیت بود مگر سنگ را
کامد و خست آن دهن تنگ را

هر گهری کز دهن سنگ خاست
با لبش از جمله دندان بهاست

گوهر سنگین که زمین کان اوست
کی دیت گوهر دندان اوست

فتح بدندان دیتش جان کنان
از بن دندان شده دندان کنان

چون دهن از سنگ بخونابه شست
نام کرم کرد بخود بر درست

از بن دندان سر دندان گرفت
داد بشکرانه کم آن گرفت

زارزوی داشته دندان گذاشت
کز دو جهان هیچ بدندان نداشت

در صف ناورد گه لشکرش
دست علم بود و زبان خنجرش

خنجر او ساخته دندان نثار
خوش نبود خنجر دندانه‌دار

اینهمه چه؟ تا کرمش بنگرند
خار نهند از گل او برخورند

باغ پر از گل سخن خار چیست
رشته پر از مهره دم مار چیست

با دم طاوس کم زاغ گیر
با دم بلبل طرف باغ گیر

طبع نظامی که بدو چونگلست
بر گل او نغز نوا بلبلست

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
#290 | Posted: 8 May 2012 10:36
بخش ۷ - نعت دوم


ای تن تو پاک‌تر از جان پاک
روح تو پرورده روحی فداک

نقطه گه خانه رحمت توئی
خانه بر نقطه زحمت توئی

راهروان عربی را تو ماه
یاوگیان عجمی را تو راه

ره به تو یابند و تو ره ده نه‌ای
مهتر ده خود تو و در ده نه‌ای

چون تو کریمان که تماشا کنند
رستی تنها نه به تنها کنند

از سر خوانی که رطب خورده‌ای
از پی ما زله چه آورده‌ای

لب بگشا تا همه شکر خورند
ز آب دهانت رطب‌تر خورند

ای شب گیسوی تو روز نجات
آتش سودای تو آب حیات

عقل شده شیفته روی تو
سلسله شیفتگان موی تو

چرخ ز طوق کمرت بنده‌ای
صبح ز خورشید رخت خنده‌ای

عالم تردامن خشک از تو یافت
ناف زمین نافه مشک از تو یافت

از اثر خاک تو مشگین غبار
پیکر آن بوم شده مشک بار

خاک تو از باد سلیمان بهست
روضه چگویم که ز رضوان بهست

کعبه که سجاده تکبیر تست
تشنه جلاب تباشیر تست

تاج تو و تخت تو دارد جهان
تخت زمین آمد و تاج آسمان

سایه نداری تو که نور مهی
رو تو که خود سایه نور اللهی

چار علم رکن مسلمانیت
پنج دعا نوبت سلطانیت

خاک ذلیلان شده گلشن به تو
چشم غریبان شده روشن به تو

تا قدمت در شب گیسو فشان
بر سر گردون شده دامن کشان

پر زر و در گشته ز تو دامنش
خشتک زر سوزه پیراهنش

در صدف صبح به دست صفا
غالیه بوی تو ساید صبا

لاجرم آنجا که صبا تاخته
لشگر عنبر علم انداخته

بوی کز آن عنبر لرزان دهی
گر به دو عالم دهی ارزان دهی

سدره ز آرایش صدرت زهیست
عرش در ایوان تو کرسی نهیست

روزن حاجت چو بود صبح تاب
ذره بود عرش در آن آفتاب

گرنه ز صبح آینه بیرون فتاد
نور تو بر خاک زمین چون فتاد

ای دو جهان زیر زمین از چه‌ای
گنج نه‌ای خاک نشین از چه‌ای

تا تو به خاک اندری ای گنج پاک
شرط بود گنج سپردن به خاک

گنج ترا فقر تو ویرانه بس
شمع ترا ظل تو پروانه بس

چرخ مقوس هدف آه تست
چنبر دلوش رسن چاه تست

ایندو طرف گرد سپید و سیاه
راه تو را پیک ز پیکان راه

عقل شفا جوی و طبیبش توئی
ماه سفرساز و غریبش توئی

خیز و شب منتظران روز کن
طبع نظامی طرب افروز کن

مرا ببوس
نه یک بار که هـــــــــــــــــــــــــــــــــزار بار
بگذار آوازه ی عشق بازیمان
چنان در شهر بپیچد که رو سیاه شوند
آنها که بر سر جداییمان شرط بسته اند...!
     
صفحه  صفحه 29 از 43:  « پیشین  1  ...  28  29  30  ...  42  43  پسین » 
شعر و ادبیات انجمن لوتی / شعر و ادبیات / Collection Of Nezami Poems | مجموعه شعرهای نظامی بالا
جواب شما روی این آیکون کلیک کنید تا به پستی که نقل قول کردید برگردید
رنگ ها  Bold Style  Italic Style  Highlight  Center  List       Image Link  URL Link   
Persian | English
  

 ?
برای دسترسی به این قسمت میبایست عضو انجمن شوید. درصورتیکه هم اکنون عضو انجمن هستید با استفاده از نام کاربری و کلمه عبور وارد انجمن شوید. در صورتیکه عضو نیستید با استفاده از این قسمت عضو شوید.



 
Report Abuse  |  News  |  Rules  |  How To  |  FAQ  |  Moderator List  |  Sexy Pictures Archive  |  Adult Forums  |  Advertise on Looti

Copyright © 2009-2020 Looti.net. Looti.net Forum is not responsible for the content of external sites